Opinie Migratie

Nederland kan een voorbeeld nemen aan kapitein Carola die mensen uit zee redde

Kapitein Carola Rackete. Beeld REUTERS

Politici kunnen een voorbeeld nemen aan kapitein Carola die mensen uit zee redde en naar een veilige haven bracht. Ook Nederland stak geen hand uit, kritiseert Marcel Bolech, lezer te Lent.

Vorige week, in de nacht van vrijdag op zaterdag, werd Carola Rackete, kapitein van de Sea-Watch 3, opgepakt door de Italiaanse politie nadat ze het schip had aangemeerd in de haven van Lampedusa. Zeventien dagen daarvoor had ze met haar crew 53 mensen, onder wie een baby van vier maanden, een kleuter en een onbegeleid 12-jarig kind, uit zee gered.

Zeventien dagen lang heeft het schip, dat onder Nederlandse vlag vaart, gezocht naar een veilige haven. Zeventien dagen lang was het enige antwoord: wij zijn niet verantwoordelijk, vraag maar iemand anders. Italië, met de populistische minister van binnenlandse zaken Matteo Salvini voorop, wilde het schip niet toelaten.

Nederland als vlaggestaat blonk uit in wegduiken. Zolang er geen vluchtelingen via de Noordzee Europa binnenkomen, vindt men blijkbaar dat kustlanden van de Middellandse Zee maar alles moeten oplossen. De nieuw aangetreden staatssecretaris van justitie en veiligheid, Ankie Broekers-Knol, greep de gelegenheid aan om zich te profileren als de nieuwe hardliner van de VVD; het schip had kunnen terugkeren naar Libië. Nederland trok wat haar betreft de handen af van het schip.

Geen veilige haven

Je zou toch verwachten van een staatssecretaris die onder andere gaat over asielzaken dat ze weet heeft van de burgeroorlog in Libië. Dat de UNHCR en de Europese Commissie vinden dat Libië geen veilige haven kàn zijn. En dat zelfs haar eigen regering vindt dat je als reddingsboot maar beter verre van Libië kan blijven.

Zeventien dagen lang had het schip mensen aan boord die eerst aan detentiecentra in Libië ontsnapt waren en vervolgens ternauwernood aan de verdrinkingsdood. Op het achterdek en in de ziekenboeg kwamen de verhalen langzaam los. Ieder van hen vertelde over de verschrikkingen van Libië. Over de martelingen, de dwangarbeid, de verkrachtingen, de sporen van het geweld met zich meedragend op het lichaam. Zonder uitzonderingen zeiden ze liever dood te gaan dan terug te keren naar Libië­­.

De laatste dagen voor het aanmeren in Lampedusa stond de bemanning voltijds op zelfmoordwacht. De kapitein sloot niet uit dat haar gasten in een wanhoopsdaad over boord zouden springen, zich zouden verminken of een eind aan hun leven zouden maken. Waar het Italië wel lukte om te communiceren over de nieuwe wet die verbiedt zonder toestemming zijn territoriale wateren binnen te varen en Nederland maar bleef doen alsof vlaggenstaatverantwoordelijkheid ophoudt na een paar keer vragen om een veilige haven, nam niemand de moeite het schip enige kans op een oplossing te bieden.

Na zeventien dagen zag kapitein Carola geen andere optie meer dan het schip de haven in te sturen. Om erger te voorkomen. Een noodsituatie die voorkomen had kunnen worden als Europa niet zo druk was geweest met onderlinge vetes uit te vechten en te bewijzen wie er het hardste standpunt tegen migratie kon innemen.

Zeventien dagen lang had Europa de kans om een oplossing te verzorgen. Om volgens zeerecht en internationale verdragen zoals het Sar- en Solas-verdrag te handelen en zo spoedig mogelijk de gelegenheid te bieden tot ontscheping in een veilige haven.

Zeventien dagen lang liet Europa dat na. Het schip en zijn opvarenden worden aan hun lot overgelaten, de kapitein voor het morele dilemma gesteld om nog langer af te wachten totdat er daadwerkelijk slachtoffers vallen of tegen­­­ alle repressie en cynisme in de haven in te varen. In nood koos ze voor het laatste. Om vervolgens in de haven gearresteerd te worden. Een rechter liet haar dagen later vrij. Levens beschermen is niet strafbaar.

Hebben we tegenwoordig echt een rechter nodig om tot die conclusie te komen? Waren er maar meer mensen zoals Carola Rackete.

Lees ook:

VVD wil oppikken migranten op zee tóch niet strafbaar stellen

Op de laatste dag voor het zomerreces heeft de coalitie een dreigend conflict weten te smoren. De VVD pleitte woensdag in de media voor het bestraffen van mensen die migranten op zee redden. Het leidde tot woedende reacties van regeringspartners D66 en ChristenUnie. Kamerlid Joël Voordewind (CU) dreigde zelfs met het uiteenvallen van de coalitie, mocht de VVD dit voorstel doorzetten.

Wie is kapitein Carola, die toch met haar vluchtelingenboot de haven van Lampedusa invoer?

Kapitein Carola Rackete van het reddingsschip Sea-Watch 3 is in Italië geliefd en gehaat omdat ze tegen het Italiaanse verbod in toch aanmeerde in de haven van Lampedusa.

Kapitein Sea-Watch 3 weer op vrije voeten

De spanningen tussen Italië en Duitsland lopen wat terug met de vrijlating van Carole Rackete van de Sea-Watch 3 op Sicilië.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden