null

OpinieKlimaatrapport

Nederland is niet te klein om iets te doen voor het klimaat

Nederland is klein, maar wel een wereldspeler in olie, steenkool en bio-industrie. Daarom mag het niet wachten tot grotere landen in actie komen, aldus Donald Pols, directeur Milieudefensie.

Donald Pols

Nederland is een klein land, maar niet als het gaat om klimaatverandering. We zijn een wereldspeler in olie, steenkool, bio-industrie, kapitaal en meer. Maar ons klimaatbeleid gaat nu alleen over wat er binnen Nederland uit de schoorstenen en uitlaatpijpen komt. De klimaatwetenschappers van panel IPCC wijzen ons erop hoeveel risico we nemen met het huidige tempo van klimaatactie. Mark Rutte en Sigrid Kaag: het is nu tijd om achter de dijken vandaan te komen.

Tot nu toe was ons klimaatbeleid gebaseerd op het idee dat we de opwarming van de aarde grotendeels zelf in de hand hebben, in elk geval tot zo’n 2 graden opwarming wereldwijd. Maar het nieuwste IPCC-rapport van deze week laat zien dat we rekening moeten houden met plotselinge, onomkeerbare en diep ontwrichtende versnellingen in de opwarming. Bijvoorbeeld op het moment waarop de enorme hoeveelheden bevroren aardgas op de bodem van de Siberische zee instabiel worden. Of wanneer de regenbalans van de Amazone omslaat, waardoor die in een savanne verandert en niet langer bijdraagt aan het koel houden van de planeet.

Kortom, ook als we de klimaatdoelen halen, dan zouden we alsnog kunnen afglijden naar een onleefbare planeet. Hoe sneller we veranderen, hoe kleiner de kans dat het gruwelijk fout gaat.

Kolen- en benzinehaven

De verleiding is groot om te denken dat we als Nederland maar klein zijn en te hopen dat de grote machten van deze wereld beter hun best gaan doen. Maar Nederland is zelf ook een wereldspeler en het is tijd dat we ons daar naar gaan gedragen.

De grootste kolenhaven van Europa ligt in Rotterdam en de grootste benzinehaven ter wereld ligt in Amsterdam. Nederland is een van de grootste thuislanden voor investeringen in olie en gas wereldwijd, mede dankzij ons belastingparadijs en het derde pensioenfonds ter wereld: het ABP.

We zijn de tweede landbouwexporteur ter wereld en de grootste vleesexporteur van de EU. En het grootste private oliebedrijf ter wereld heeft zijn hoofdkantoor in Nederland en bepaalt hier zijn klimaatbeleid: Shell.

Het is hoog tijd om onszelf de vraag te stellen wat we als Nederland kunnen doen om alle uitstoot te beperken waar we invloed op hebben. We kunnen een einde maken aan de miljarden euro’s jaarlijkse staatssteun en exportsteun voor olie-, gas- en kolenbedrijven, de zware industrie en de intensieve veehouderij.

Het geld wat vrijkomt wanneer we met deze staatssteun stoppen, kunnen we gebruiken voor het groot maken van duurzame alternatieven.

Belastingdeals

We kunnen bovendien ook stoppen met het mogelijk maken en beschermen van vervuilende bedrijven en hun financiers via handelsverdragen, investeringsverdragen en belastingdeals. In plaats daarvan kunnen we het Nederlandse handelsbeleid gebruiken om investeringen in duurzame ontwikkeling te stimuleren.

En we kunnen een klimaatplicht voor bedrijven invoeren, een verplichting om de uitstoot in alle schakels van hun handelsketens te verlagen, minimaal in lijn met de klimaatdoelen van Parijs. Ook voor de uitstoot van leveranciers of afnemers zou een zware inspanningsverplichting moeten gelden, in lijn met het vonnis in de klimaatzaak tegen Shell.

We weten inmiddels hoe het is om in een wereld te leven die gemiddeld 1 graden Celsius is opgewarmd. De overstromingen in Limburg, de hittegolf in Canada tot 50 graden Celsius (genoeg om te veranderen in een rare stukje biefstuk), de bosbranden in Turkije en Griekenland. Willen we weten hoe het is om te leven in een wereld die 2 graden is opgewarmd of nog meer? Zonder kans om terug te keren?

Het is al veel te vaak gezegd. De komende tien jaar zijn doorslaggevend voor de leefbaarheid van Nederland en de rest van de wereld in de komende eeuw en vele eeuwen daarna. Mark Rutte en Sigrid Kaag hoeven niet te wachten op de EU, op de VS of op China. Nederland heeft de kans om een enorm verschil te maken.

Lees ook:

Deze vijf scenario’s schetst het IPCC voor het klimaat

Het IPCC schetst in hun rapport vijf mogelijke scenario’s voor het klimaat. Welke zijn dat?

Aarde is al 1,2 graden warmer, waarschuwt Guterres na alarmerend klimaatrapport IPCC

De aarde is al 1,2 graden opgewarmd. Het risico is groot dat de drempel van anderhalve graad opwarming snel is bereikt, waarschuwt secretaris-generaal António Guterres van de Verenigde Naties.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden