null

OpinieGezondheid

Nederland heeft alles in zich om Europees koploper te worden in klinisch onderzoek

Nederland loopt bij klinisch onderzoek niet voorop. Zonde, vindt Arjan Ooms, clinical research director bij MSD Nederland. Innovatie is van wezenlijk belang voor patiënten, artsen, onderzoekers én de economie.

Gelukkig is er licht aan het einde van die lange, donkere coronatunnel. Maandenlang zei onze overheid: ‘Alleen samen krijgen we corona onder controle’ en dat was de spijker op z’n kop. Neem het klinisch onderzoek – waarbij de effectiviteit en veiligheid van een nieuw geneesmiddel of vaccin in mensen wordt onderzocht – naar de werking van coronavaccins die ons nu uit deze crisis leiden. Mede dankzij alle Nederlanders die vrijwillig meededen aan dit onderzoek, en dankzij een daadkrachtige overheid die meehielp om studies sneller dan ooit op te starten, profiteren we nu al van goedgekeurde vaccins.

Gaat Nederland nu dan ook structureel prioriteit geven aan klinisch onderzoek naar nieuwe, innovatieve geneesmiddelen en vaccins? Ik zie in Nederland nog geen voorbereiding op nieuwe Europese wetgeving op dit gebied, terwijl andere landen dat wel doen. Dat is een gemiste kans.

De in Nederland aanwezige wetenschappelijke kennis is van wereldniveau en speelt een belangrijke rol bij medische innovaties. Om Covid-19 te voorkomen, maar bijvoorbeeld ook om vormen van kanker, infectieziekten en auto-immuunaandoeningen te behandelen. Onze lokale infrastructuur is uitmuntend, net zoals onze internationaal geroemde ziekenhuizen en artsen. We hebben een uitgebreid ecosysteem van bedrijven die klinisch onderzoek initiëren en begeleiden. Veertien universiteiten, acht universitaire medische centra, ruim 200 publiek-private partnerships.

Waar gaat het mis?

In principe staan alle seinen op groen om Europees koploper te worden. Toch loopt Nederland (3,2) achter op landen als Denemarken (10,6) en België (6,2), als het gaat om het aantal lopende klinische studies per 100.000 inwoners. Waar gaat het mis? Waarom benutten we als land onze mogelijkheden (nog) niet optimaal?

Aan het belang van de zaak ligt het niet. Als vierjarig jongetje kreeg ik leukemie. Had ik toen niet kunnen deelnemen aan een klinische studie, dan was ik er nu niet meer geweest. Duidelijker kan ik het belang voor patiënten niet onder woorden brengen.

Ook in mijn dagelijkse werk ervaar ik iedere dag hoe belangrijk klinisch onderzoek in eigen land is: voor patiënten, voor Nederlandse artsen en onderzoekers én voor onze economie. Artsen maken kennis met de meest innovatieve behandelingen en vergroten zo hun medische expertise. Onderzoekers vergaren kennis en wetenschappelijk inzichten voor volgende innovaties. De economie krijgt een impuls door investeringen van geneesmiddelenbedrijven.

Meer hoogwaardige werkgelegenheid, een aantrekkelijker vestigingsklimaat, meer gezondheid: tel uit je winst als Nederland koploper zou zijn in de Europese eredivisie van het klinisch onderzoek. Laten we om te beginnen leren van corona en met alle partijen in het klinisch onderzoeksveld diezelfde daadkracht tonen. Maar laten we ook leren van de landen om ons heen. Van de geslaagde publiekscampagne ‘2031 heeft jou nodig’ van de Belgen. Of van het nationaal patiëntregister van de Denen.

Een kans voor open doel

Een kans voor open doel is de komst van de European Clinical Trial Regulation (EU CTR). Met het van kracht worden van de EU CTR verandert in 2022 de procedure voor het opstarten en indienen van nieuwe studies, met als doel het vereenvoudigen en versnellen van klinisch geneesmiddelenonderzoek binnen de Europese Unie.

Nu moet het gebeuren, als Nederland vanaf januari 2022 optimaal wil profiteren van deze nieuwe wet. Nu moeten overheid, ziekenhuizen, geneesmiddelenbedrijven en andere belanghebbenden de handen ineenslaan.

Als klein land mogen we echt groter denken. Slimmer investeren, elkaars goede bedoelingen vertrouwen en alle krachten bundelen, aangevoerd door een daadkrachtige overheid die van klinisch onderzoek nóg meer prioriteit maakt, in het belang van burgers en bedrijven. Want een optimaal lokaal klimaat voor klinisch onderzoek, ook dat krijgen we alleen samen onder controle.

lees ook:

Jetske (40) weet dat ze over vijftien jaar dement zal worden - tenzij de wetenschap uitkomst bied

Jetske van der Schaar is draagster van een familiaire genmutatie die rond haar 55ste met zekerheid tot alzheimer-dementie zal leiden. ‘Met wat geluk heb ik nog vijftien gezonde jaren te gaan.’

Ook aderverkalking gaat met z’n tijd mee: ‘Traditionele factoren geven niet langer de hedendaagse realiteit weer’

Medicijnen tegen hoge bloeddruk en cholesterol hebben aderverkalking niet uit de wereld geholpen. Die aandoening verandert met de tijd, en bedient zich van nieuwe risicofactoren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden