null

OpinieCoronamaatregelen

Nederland doet het best goed in de coronacrisis

Zonder maatregelen zou de coronacrisis pas echt een ramp zijn. We vergeten hoeveel beter het gaat dan we hadden kunnen verwachten, schrijft Peter van Bergeijk, hoogleraar economie aan de Erasmus Universiteit en auteur van het pas verschenen boek Pandemic Economics.

Nederland snakt naar perspectief, als gevolg van de coronacrisis. Dat komt vooral doordat we vergeten zijn hoe somber onze vooruitzichten waren en hoeveel beter we het hebben dan vorig jaar werd verwacht.

In april vorig jaar voorspelde het IMF een krimp voor de Nederlandse economie van 7,5 procent. Het CBS raamt nu dat de krimp uitkomt op 3,8 procent. Bij de uitbraak van de pandemie in Wuhan bleek het reproductiegetal van het coronavirus 3,4 te zijn. In het afgelopen jaar is dat R-getal in ons land onder de 1,5 gehouden en sinds medio december ligt het zelfs rond de 1.

Beide prestaties, want dat zijn het, illustreren dat het Nederlandse beleid werkt. Het werkt voor de economie en voor de volksgezondheid. Zonder beleid zou de ellende twee keer zo groot zijn geweest.

Het is misschien wat moeilijk te begrijpen dat ons land het goed doet. Je moet namelijk wat dieper graven dan de cijferbrij die iedere dag over ons wordt uitgestort. Maar als je goed kijkt, zie je het. Soms doen we het vooral minder slecht dan andere landen. In juni stond Nederland in de top tien van landen qua aantal coronadoden per miljoen inwoners. Ondanks die slechte start staat ons land nu op een 38ste plaats. Een daling waar je blij mee kunt zijn.

Soms doen we het beter dan verwacht. Om dat te zien, moeten we kijken naar het nulscenario: wat zou er zijn gebeurd als we niks hadden gedaan?

Ook als de overheid geen maatregelen neemt, treedt krimp onvermijdelijk op

Er is een nulscenario beschikbaar van een gezaghebbend instituut. In 2006 publiceerde De Nederlandsche Bank een scenario van een ernstige griep veroorzaakt door een nieuw virus. De berekende uitval van productie in het eerste jaar van die pandemie is -5,3 procent en in de volgende jaren blijft de economie nog steeds achter.

In dit DNB-scenario doet de overheid weinig tot niks, alleen de scholen worden gesloten. Het is een beleidsvrij-scenario. Er zijn geen lockdowns en geen ondersteunende maatregelen voor ondernemers.

Maar een ogenschijnlijk onvermijdelijke krimp treedt desondanks op. Zo’n productieuitval treedt op omdat mensen (consumenten, werknemers en ondernemers) ziek worden en ook omdat ze uit zichzelf afzien van een bezoek aan plaatsen en van activiteiten met hoge risico’s op besmetting.

Nulscenario’s zijn desastreus. Een eeuw geleden was dat al zo tijdens de Spaanse griep, toen in de Verenigde Staten een kwart tot de helft door ziekte absent was en de productie met 10 tot 20 procent daalde. Ook gedurende de Sars-uitbraak aan het begin van het millennium was dat zo. Toen daalde de vraag bij horeca en attracties in de Chinese hoofdstad Beijing met 80 procent.

Kortom, niet ingrijpen is desastreus, zowel voor de economie als voor de volksgezondheid.

Juist omdat het beleid goed werkt, moeten we volhouden

Zonder lockdown zouden ondernemers ook in zwaar weer gezeten hebben. De terrassen en vliegtuigen zouden leeg geweest zijn. Er zou dan geen financiële ondersteuning zijn geweest. De recessie zou groter zijn geweest dan de terugval tijdens de bankencrisis van 2008. Het aantal faillissementen en de werkloosheid zouden scherp zijn opgelopen. En het verlies van mensen en van gezondheid zou ongekend zijn geweest. Dat we dat hebben voorkomen is de belangrijkste prestatie van 2020.

Het perspectief dat we helder voor ogen moeten houden is duidelijk. Juist omdat Nederland beleid heeft gevoerd, is veel ellende voorkomen. Juist omdat het beleid werkt, zouden we het vol moeten houden. Versoepelen is al met al helemaal geen alternatief. Versoepelen vernietigt het perspectief dat we nog steeds hebben, omdat we de pandemie en de maatregelen zo serieus hebben genomen.

Lees ook:

Het vertrouwen in het coronabeleid neemt af, want we begrijpen er niets meer van

De Nederlander houdt zich nog wel aan de coronamaatregelen, maar het vertrouwen in het beleid neemt af. Steeds meer mensen vinden dat de maatschappelijke belangen slecht worden afgewogen en dat het kabinet een onduidelijke koers vaart. Dat blijkt uit gedragsonderzoek van het RIVM.

Een jaar corona: wegen de kosten van een lockdown op tegen de baten?

Ingrijpende maatregelen zijn doorgevoerd zonder dat er een kosten-batenanalyse aan vooraf ging. Wat levert een lockdown onder aan de streep op?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden