null

OpinieGreenwashing

Nederland controleert dubieuze claims van ‘duurzaam’ tropisch hardhout niet

Voor Nederlandse huizen wordt meranti-hout gebruikt. Dat zou duurzaam moeten zijn maar is dat niet altijd. De overheid verzuimt te controleren, aldus Eric Wakker en Eddie Roos, die zich al 30 jaar inzetten voor duurzaam bosbeheer in Zuidoost-Azië.

Eddie Roos en Eric Wakker

Herinnert u zich nog dat het label op uw tuinmeubeltjes garandeerde dat voor elke gekapte boom twee nieuwe werden aangeplant? Waar die boompjes nu staan, uw tuincentrum weet het eerlijk gezegd ook niet. Hetzelfde geldt voor de Nederlandse regering, die het Maleisisch houtkeurmerk van het Malaysian Timber System (MTCS) op 18 januari 2017 binnen het duurzaam inkoopbeleid opnam.

Ondanks protest van milieu- en mensenrechtenorganisaties zette het kabinet-Rutte II de erkenning van dit keurmerk destijds door. Er waren speciale afspraken met Maleisië gemaakt om tegemoet te komen aan zorgen over voortgaande ontbossing, mensenrechtenschendingen en transparantie. De beoordelingscommissie van de regering, TPAC, ging twijfelend akkoord. De Nederlandse regering gunde het MTCS-keurmerk het voordeel van die twijfel.

Sinds de formele erkenning heeft de regering de naleving van de afspraken niet meer gecontroleerd. Uit satellietbeelden blijkt echter dat de ontbossing in Maleisië onverminderd doorging, soms in hoger tempo dan voorheen. Bovendien blijft onduidelijk welk regenwoud nu echt gecertificeerd blijft, en welk bos ontbost wordt. Met het keurmerk mocht tot 5 procent van het gecertificeerde regenwoud ontbost worden, en het Nederlandse inkoopbeleid staat dat alleen bij uitzondering toe. Desondanks werd die 5 procent in een recente herziening van de MTCS-standaard voor de komende jaren gehandhaafd. Wat doet de Nederlandse regering? Laat ze haar eigen inkoopbeleid varen, of grijpt ze in?

Legitieme rechten

Dat inkoopbeleid van Nederland vereist ook dat er overleg en toestemming van de inheemse bosbevolking aan de houtkap voorafgaan. Maar als zij ertegen zijn, ontkent de Maleisische overheid keihard dat inheemse volken legitieme rechten over het gecertificeerde bos hebben. De Nederlandse overheid accepteert dat dan. De Nederlandse invoer van Maleisisch MTCS-hardhout – waar jaarlijks zo’n 100 miljoen euro in omgaat – wringt zo met mensenrechtenconventies die beide landen hebben ondertekend.

Vorig jaar dienden twee inheemse groepen in Sarawak formele klachten in bij het Maleisisch keurmerkbureau, omdat zij inzicht wilden in de effecten van de voorgenomen houtkap in hun leefgebied. Ook voelden zij zich onvoldoende gehoord. Zij vroegen om inzicht in de notulen en om een heroverweging: geen onredelijk verzoek. Toen een lokale ngo, Save Rivers, op haar website over deze klachten rapporteerde, bood het keurmerkbureau de ruimte voor een klachtenprocedure. Maar toen de dorpen dat in gang zetten, klaagde het MTCS-gecertificeerde houtkapbedrijf Save Rivers aan voor smaad. Claim: 1 miljoen euro.

In zo’n absurd geval verwacht je dat het keurmerkbureau ingrijpt, maar het liet weten de behandeling van de klachten uit te stellen tot de rechtszaak afgerond is. Het bedrijf blijft gecertificeerd en de houtkap kan gewoon doorgaan. En wat mogen we verwachten van het Pan European Certification Council (PEFC), dat het Maleisisch keurmerk ook erkent als garantie voor duurzaam geproduceerd hout? Die liet weten af te wachten wat het Maleisische bureau doet.

Voordeel van de twijfel

Dan ligt de bal bij Nederland, dat vijf jaar geleden het MTCS-keurmerk het voordeel van de twijfel gunde. Wat gaan we doen? Nederland wil investeren in het klimaat en op Europees niveau de handel in ontbossingsvrije goederen bevorderen. Maar het wil ook 100.000 nieuwe woningen per jaar laten bouwen. In de bouw wordt veel MTCS-meranti hout gebruikt. Worden die woningen straks met Maleisische merantikozijnen afgetimmerd?

Als het nieuwe kabinet een geloofwaardige start wil maken, dan moet het erkenning van het Maleisische houtkeurmerk schorsen en een grondige herbeoordeling laten uitvoeren. En de Nederlandse houthandel? Die mag Maleisische afladers ­laten weten dat voor conflicthout op de Nederlandse houtmarkt geen plaats is.

Lees ook:

Een derde van alle boomsoorten is ernstig bedreigd, inclusief de iconische baobab uit Madagascar

Massaal sterven in alle stilte boomsoorten over de hele wereld uit. Een ecologische ramp en een drama voor de biodiversiteit

Lees ook:

De voordelen van bamboe beginnen in Afrika langzaam door te dringen

Bamboe groeit van oudsher volop in Afrika, maar werd nauwelijks gebruikt. De voordelen van het reuzengras dringen nu langzaam door tot de bevolking.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden