null Beeld
Beeld

ColumnJamal Ouariachi

Naar beste eer en geweten liegen, een mooie aanvulling op de Nederlandse normen en waarden

Misselijkmakend interview met voormalig Ajax-keeper Stanley Menzo, dinsdag in deze krant. Hij vertelde over het racisme waar hij in zijn carrière als profvoetballer mee te maken kreeg: de oerwoudgeluiden, scheldpartijen (‘Kankeraap. Pleurisnikker. Baviaan.’), bekogeld worden met bananen. Pas de laatste jaren lijkt er voorzichtig aan iets te veranderen in de voetbalwereld. Complete teams die het veld verlaten uit solidariteit met een racistisch bejegende collega, de KNVB ontwikkelde een ‘aanvalsplan’ tegen racisme en discriminatie.

Maar de rot zit dieper. Denk alleen al aan de drek bij de Rotterdamse politie, zo weerzinwekkend dat je nooit meer een agent zou durven vertrouwen.

In de nasleep van de Black Lives Matter-protesten, vorig jaar, wist premier Rutte eindelijk toe te geven dat er ook in Nederland een probleem was met racisme en discriminatie. Hij noemde het zelfs een ‘systemisch probleem’. Pittig oordeel voor iemand die meermaals zijn hekel aan ‘sociologenjargon’ beleden heeft.

De toeslagenaffaire

Een voorbeeld van systemisch racisme is de toeslagenaffaire – je zou het bijna vergeten, door al het gedoe rond de verkenningen na de verkiezingen. Racisme is een essentieel bestanddeel van die hele affaire. Het kabinet Rutte-III trad af, ‘verantwoordelijkheid nemen’ noemde de premier dat. Tegen een gedupeerde zei hij tijdens een verkiezingsdebat dat hij zich het ‘snot voor de ogen’ werkte om de problemen op te lossen. Maar hij was natuurlijk vooral bezig met campagnevoeren. Over systemisch racisme ging het in ieder geval allang niet meer.

Deze Rutte wil nu, ondanks een breed gesteunde motie van wantrouwen en een nóg breder gesteunde motie van afkeuring, alsnog voor de vierde keer premier worden. Wat staat hem daarbij voor ogen? In het verkiezingsprogramma van de VVD komt de term ‘systemisch racisme’ niet voor. Wel lezen we: ‘Tegen strafbare discriminatie moet streng opgetreden worden.’ Dat wekt toch vooral de suggestie dat er ook niet-strafbare discriminatie bestaat. Verder biedt de VVD alleen maar algemeenheden over ‘hard aanpakken’ (want dat werkte bij vermeende belastingfraude ook zo goed, hè), en natuurlijk nog wat strafwerk voor migranten: ‘Het is van belang dat nieuwkomers al snel leren wat onze Nederlandse normen en waarden zijn, wat onze geschiedenis is en wat ons bindt’.

In het Tweede Kamerdebat van dinsdag over het vervolg van het formatieproces hoorden we Mark Rutte de volgende krankzinnige reactie geven op een interruptie van Esther Ouwehand: ‘Ik heb gelogen dat we het wel over Omtzigt hadden, dat klopt, ik heb dat alleen naar beste eer en geweten gedaan’.

Naar beste eer en geweten gelogen. Een mooie aanvulling voor het pakket aan Nederlandse normen en waarden voor nieuwkomers. Opdat ze heel goed leren wat wij hier belangrijk vinden. En ondertussen staat het racisme waar ze als nieuwkomer hoogstwaarschijnlijk tegenaan zullen lopen, alweer niet boven aan de agenda.

Jamal Ouariachi is schrijver. Behalve­­ romans en verhalen schrijft hij onder meer recensies en columns. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden