null Beeld

ColumnSylvain Ephimenco

Na Zwarte Piet leidt Keti Koti als nationale feestdag alleen maar tot meer discussie

1 juli is een nationale feestdag in Suriname. Op de ‘Dag der Vrijheden’, ook wel Keti Koti genoemd, wordt de afschaffing van de slavernij op 1 juli 1863 herdacht. Ook in Nederland wordt door de Surinaamse gemeenschap Keti Koti terecht gevierd. De discussie die al een tijd in Nederland woedt, betreft de eventuele excuses die Nederland aan de nazaten van ‘tot slaaf gemaakten’ zou moeten presenteren en de mogelijkheid om van Keti Koti een Nederlandse feestdag te maken.

Gisteren in deze krant noteerden Kathleen Ferrier (Unesco) en Joost Röselaers (predikant): ‘De omgang met ons slavernijverleden leidt al geruime tijd tot verhitte en gepolariseerde discussies. Deze dagen gebeurt dat in alle intensiteit naar aanleiding van de Keti Koti-viering.’ De auteurs lijken te zeggen dat in plaats van bezinning en verbroedering, het in herinnering oproepen van het slavernijverleden nu voor een grotere spanning en kloof tussen groepen zorgen. Beide auteurs pleiten daarom voor een soort Waarheids- en Verzoeningscommissie (TRC) afgeleid van het Zuid-Afrikaanse model.

Een nogal intrigerend voorstel. De TRC die in 1995 werd geïnstalleerd was onder andere bedoeld om de slachtoffers van de apartheid te laten getuigen, dit om hun waardigheid te herstellen en hun verhalen tastbaar te maken. Apartheid was net het jaar ervoor officieel afgeschaft. Slavernij (in Suriname) begon ruim drie eeuwen geleden en werd 158 jaar geleden afgeschaft. Er zijn dus al heel lang geen slachtoffers meer ‘beschikbaar’ die levend kunnen getuigen.

Volgens de auteurs zouden hun nazaten anno nu ‘zich niet gezien voelen’ en ‘pijn met zich meedragen’. Een stelling die, ook gisteren maar dan in De Telegraaf, door de psycholoog Avish Jajairam wordt bestreden: ‘Het posttraumatisch slaafsyndroom waaraan nazaten zouden lijden, wordt aangepraat. Dat nakomelingen van ‘tot slaaf gemaakten’ een beroep doen op dit nieuwe fenomeen is opmerkelijk en bovendien onterecht’.

Aangepraat of echt, de discussie woekert voort. Maar wat nu wel wordt opgemerkt (ook in het Trouw-commentaar van gisteren) is dat blanke Nederlanders relatief weinig interesse tonen voor deze kwestie. Een meerderheid voelt niets voor excuses voor het slavernijverleden en zelfs in grote steden, die wel van plan zijn excuses aan te bieden, wordt de steun hiervoor beperkt tot 1 op de 3 inwoners. Wel begrijpelijk is dat mensen eerder vooruit willen kijken dan drie eeuwen achteruit. Hun urgentere preoccupaties betreffen de coronapandemie, klimaatverandering, woningtekort en stikstofcrisis die alle deels hun bestaan of welzijn bedreigen.

Slavernij in al haar vormen en al haar diverse origines is een verschrikkelijke misdaad tegen de menselijkheid. Maar Keti Koti tot een nationale feestdag maken, eventueel in te ruilen voor Tweede Pinksterdag, zal na ‘Zwarte Piet’ tot nog meer ‘verhitte en gepolariseerde discussies’ leiden. Bovendien mag men zich afvragen of het importeren van een officiële buitenlandse (Surinaamse) feestdag wel bij een soeverein land als Nederland past.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden