Commentaarrooms-katholieke kerk

Na pittig onderzoek naar de zaak-McCarrick moet Paus Franciscus het Vaticaan hervormen

Op de dag dat paus Johannes Paulus II overleed, op 2 april 2005, riep de bijeengekomen mensenmassa op het plein voor de Sint-Pieter in Rome om de onmiddellijke heiligverklaring van de Poolse paus. ‘Santo subito!’ Die heiligverklaring kwam er, negen jaar later, wat als het om heiligverklaringen gaat heel erg snel is.

Als de rouwende gelovigen toen geweten hadden wat ze nu weten, is het maar zeer de vraag of ze om die rappe heiligverklaring zouden hebben gevraagd. Deze week verscheen het langverwachte onderzoeksrapport naar de zaak-McCarrick. Theodore McCarrick pleegde seksueel misbruik én had een glanzende kerkelijke carrière: hij werd priester, bisschop, aartsbisschop en kardinaal. Hoger dan dat kun je in de rooms-katholieke kerk bijna niet komen.

De belangrijkste benoemingen in McCarricks carrière vonden plaats onder paus Johannes Paulus II: in 2000 werd hij aartsbisschop van Washington, korte tijd later werd hij kardinaal. En dat terwijl de paus wist van de beschuldigingen aan het adres van McCarrick. De Poolse paus geloofde McCarrick op zijn woord toen die alle beschuldigingen ontkende. Pas in 2018, toen er een nieuwe en goed onderbouwde beschuldiging tegen McCarrick was geuit over het misbruik van een minderjarige, werd McCarrick aan de kant gezet. Hij raakte z’n kardinaalstitel kwijt en paus Franciscus zette hem uit het priesterambt.

Old boys network

Het rapport – een lijvig document van zo’n 450 pagina’s – laat zien hoe er verkeerde inschattingen werden gemaakt, hoe bewijs werd weggelaten. Uit het rapport rijst het beeld op van een old boys network waarvan de leden hun machtspositie niet wensen kwijt te raken en bereid zijn daar veel voor te doen en te laten.

Het goede nieuws van het rapport is dát het verschenen is. Het Vaticaan heeft zeer grondig zelfonderzoek gedaan. Jarenlang verdween alles wat met seksueel misbruik in de rooms-katholieke kerk te maken heeft in een diepe doofpot. Die tijd lijkt voorbij. Er is gekozen voor openheid.

Maar dat zelfonderzoek mag niet het eindstation zijn. Want de wijze waarop McCarrick carrière heeft kunnen maken, roept grote vragen op over de wijze waarop het Vaticaan functioneert. De aanstelling van bisschoppen is bepaald niet transparant. Dat moet veranderen. Paus Franciscus – die er door tegenstanders van werd beschuldigd dat ook hij al langer wist van het wangedrag van McCarrick – wordt in het rapport vrijgepleit. Hij heeft al eerder maatregelen genomen die seksueel misbruik in de kerk moeten helpen bestrijden. Maar er moet nog veel meer gebeuren. Aan hem nu de taak om echt werk te maken van de broodnodige hervorming van het Vaticaanse bestuursapparaat. 

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden