null Beeld
Beeld

ColumnStevo Akkerman

Na de verkiezingsuitslag begreep ik de politiek niet meer

Het was een dag die begon met een nasmaak en ik was bang dat alle commentaar, analyse, duiding en beschouwing, niet in de laatste plaats die van mijzelf, de toestand slechts erger zou maken. Het was een dag om een Georgische berg te beklimmen, te zwemmen in een Kroatische baai, even naar Parijs mocht ook, desnoods zou ik zelfs genoegen nemen met een wandeling langs het Hollandse strand. Alles om de vaderlandse politiek maar uit het hoofd te krijgen.

Het was te veel gevraagd. Ze kwam me toch halen, de politiek met haar raadsels. Hoe kon het dat je geen enkel effect zag van de affaire waarbij de overheid duizenden burgers de vernieling in had gejaagd? Wat was er gebeurd, dat racisme en antisemitisme geen belemmering vormden voor de comeback van een duistere prins die zijn aanhangers aanduidt als ‘volgelingen’ en niet spreekt over burgers, maar over ‘onze stam’? Ik begreep de politiek niet meer, en op datzelfde moment gooide Lieke Marsman, Dichter des Vaderlands, een gedicht van Wislawa Szymborska de wereld in. Het opende als volgt:

Wij zijn kinderen van onze tijd,
En onze tijd is politiek
Al jouw, onze, jullie
dagzaken, nachtzaken
zijn politieke zaken.

En zo ging het door, ‘zelfs zwervend door de bossen / zet je politieke stappen’, alles is politiek, ook de vorm van de tafel waaraan onderhandeld moet worden. Maar met de wereld gaat het niet zo goed.

Intussen kwamen mensen om,
stierven dieren,
brandden huizen af,
en verwilderden velden,
als in lang vervlogen tijden
met minder politiek.

Szymborska schreef dit in de jaren tachtig, toen in Polen het totalitaire communisme heerste en het inderdaad onmogelijk was je te onttrekken aan ‘de politiek’. Alleen al het zoeken naar een apolitieke oase was een politieke daad. György Konrád, de Hongaarse schrijver, zei in die dagen dat hij verlangde naar de saaiheid van de Nederlandse straatnamen; die bleven tenminste een tijdje hetzelfde, in Midden-Europa veranderden ze om de zoveel jaar, afhankelijk van de politieke stemming, het regime, de overheerser.

Aan onze straatnamen ligt het niet, die zijn nog steeds geruststellend saai, al wordt er weleens een koloniale grootheid van de muur geschroefd. In vergelijking met elders hebben we – terwijl het met de wereld niet zo goed gaat – nog steeds ‘minder politiek’. Maar binnen de smalle Nederlandse marges gebeurt toch wel een en ander. Mark Rutte dacht even dat dit land ‘diep-socialistisch’ was, maar inmiddels ligt de sociaal-democratie op apegapen en zijn GroenLinks en SP er niet beter aan toe. Extreemrechts schildert wel vergezichten, maar die zijn naargeestig. Wat de christendemocratie nog is, weet niemand meer.

Zo overwint een liberaal midden dat drijft op ‘leiderschap’. Ik zeg niet dat het een ramp is, maar ik mis een met overtuiging gepresenteerd alternatief.

Zijn of niet zijn, dat is de kwestie.
Wat voor kwestie, antwoord,
mijn beste!
Een politieke kwestie.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden