ColumnStevo Akkerman

Moskou lijdt liever waarheidsverlies dan gezichtsverlies

Het lastige van liegen, zo weet elke leugenaar, is dat je moeilijk halverwege kunt stoppen. Liever een volgende leugen dan toe te moeten geven dat je iedereen bedroog, en zo ontstaat vanzelf een compleet bouwwerk van bullshit. Kijk hoe de Russische regering, ook nu maandag het MH17-proces begint, volhoudt niets te maken te hebben met de dood van 298 mensen, onder wie 196 Nederlanders.

De lezing dat Moskou niets van doen had met de Buk-raket die op 17 juli 2014 in Oost-Oekraïne werd afgevuurd, vloeit voort uit leugens rond de annexatie van de Krim, zes maanden eerder. Ook daar stond Moskou geheel buiten, er waren slechts ‘groene mannetjes’ opgedoken op het Oekraïense schiereiland, gewapende militairen in uniformen zonder insignes, zij hadden toevallig de Russische vlag gehesen en toegezien op het referendum waarbij de bevolking koos voor aansluiting bij Rusland.

Met de oorlog die volgde in Oost-Oekraïne had Moskou natuurlijk evenmin iets te maken. Russische soldaten konden daar dus ook onmogelijk sneuvelen, en als ze dat toch deden, moest dat verzwegen worden. Timothy Snyder heeft in ‘De weg naar onvrijheid’ beschreven hoe dat ging, onder meer aan de hand van het lot van Anton Toemanov, soldaat bij een Russische infanteriebrigade. “Op 13 augustus bevonden de mannen zich in Snizjne, waar Russische soldaten vlucht MH17 hadden neergeschoten. Hun munitiedump vloog in brand door Oekraïense artilleriebeschietingen, waarbij 120 doden vielen. 

“Anton Toemanovs familie kreeg een verslag: zijn sterfplaats werd omschreven als ‘locatie van eenheid’, het tijdstip van overlijden als ‘tijd van verrichting van militaire dienst’, de doodsoorzaak als ‘bloedverlies na verlies van beide benen’. Zijn moeder kwam meer te weten doordat zijn kameraden het risico namen haar alles te vertellen. Het kwelde haar dat haar zoon was gesneuveld in een oorlog die officieel niet plaatsvond. ‘Als ze onze soldaten daar naartoe hebben gestuurd, laten ze dat dan toegeven’.”

Toegeven? Dan kan Moskou net zo goed meteen erkennen dat de Krim gewapenderhand werd ingenomen en dat het inderdaad , zoals Snyder schrijft, Russische militairen waren die de MH17 uit de lucht schoten. No way. In een gedetailleerde reconstructie beschreef De Volkskrant gisteren hoe Rusland de afgelopen jaren juist alles deed om het onderzoek naar de toedracht van dat drama te saboteren. Met spionagetechnieken en acties om het internationale onderzoek van binnenuit te frustreren.

Misschien beseffen de Russische autoriteiten inmiddels wel dat ze indertijd beter hadden kunnen zeggen dat de MH17 onder hun verantwoordelijkheid werd neergehaald, en dat degene die het bevel tot schieten gaf, dacht dat het om een militair toestel ging. Maar het Kremlin kiest ervoor de façade in stand te houden: wij voerden geen oorlog in oost-Oekraïne, wij waren daar niet en dus was er ook geen Russische Buk-raket.

Moskou lijdt liever waarheidsverlies dan gezichtsverlies. Maar krijgt beide.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden