ColumnStevo Akkerman

Mona Keijzer wekt het spook van de gedoogconstructie met Geert Wilders weer tot leven

Je zou elke politieke partij een vrouwelijke leider gunnen, maar of het CDA blij moet zijn met de kandidatuur van Mona Keijzer lijkt me nog de vraag, al is zij duidelijk geen man en Hugo de Jonge wel. In De Telegraaf motiveerde Keijzer haar stap als volgt: “Hugo is natuurlijk een ongelooflijke knapperd. Maar, lieve CDA-vrouwen, het is echt tijd dat onze dochters, kleindochters, schoondochters en vriendinnen zien dat ook een vrouw de leiding kan hebben over het CDA.”

Het leek dezelfde boodschap als die van Sigrid Kaag bij D66, en het is waar dat ook Kaag wil laten zien dat vrouwen hun plaats verdienen in de hoogste regionen van de politiek. Maar daar houdt de ­gelijkenis wel op. Kaag stort haar partij niet in een richtingenstrijd, Keijzer die van haar wel. Het gaat er niet om hoe knap Hugo is of hoe vrouwelijk Mona, er ligt iets heel anders op tafel: is samenwerking met extreem-rechts mogelijk of niet? Keijzer zegt daar anders dan De Jonge geen ‘nee’ tegen, en ze noemt daarbij zowel FvD als PVV. In het volle besef dat ze zo het spook van de gedoogconstructie met Geert Wilders weer tot leven wekt, inclusief herinneringen aan het CDA-congres van 2010, dat spectaculaire treurspel met Camiel Eurlings en Maxime Verhagen.

Het gedoogtrauma achtervolgt het CDA nog altijd

Het is mogelijk dat Keijzer haar partij uiteindelijk een dienst ­bewijst, want het gedoogtrauma achtervolgt het CDA nog altijd, en het begon door de recente ­coalitievorming met Forum voor Democratie in Brabant weer flink te jeuken. Ooit zal de partij kleur moeten bekennen, want ­zolang er binnen eigen gelederen sympathie bestaat voor een nationalistisch getint conservatisme zal de verleiding tot flirten met de rechtse populisten blijven bestaan, en daarmee ook de interne verdeeldheid die al sinds 2010 voortwoekert. Maar dat dit een goed moment is om nog eens diep in dit schisma te duiken – dat zal therapeutisch gezien noodzakelijk zijn – zullen niet alle CDA’ers onderschrijven. Er naderen verkiezingen, dan ga je misschien liever de strijd aan met tegenstanders in ­andere partijen dan je eigen partij.

Intussen is de geest wel weer uit de fles, daar kunnen de zoetgevooisde bezweringen van Hugo de Jonge over de kracht van ‘het midden’ voorlopig niets aan veranderen. En Keijzer gaat ver. Principieel niet-samenwerken met PVV en FvD, hetgeen volgens CDA-voorzitter Ploum op landelijk niveau de koers zou moeten zijn, ziet Keijzer als een capitulatie. “Dan lever je jezelf op een presenteerblaadje uit aan partijen als GroenLinks, D66 of PvdA. En daar zitten ook nog wel wat visies op Nederland die de mijne niet zijn.” Hier schakelt ze gezonde politieke verschillen tussen democratisch-gezinde partijen gelijk aan de verschillen met partijen die de rechtsstaat schofferen, racisme prediken, vrijheden willen inperken op grond van afkomst en religie.

Dit is de Rubicon die het CDA in 2010 overging, en waarin de partij bijna verdronk. Willen de christen-democraten hetzelfde avontuur nog eens beleven? De rivier wacht, en er heerst een nogal sterke stroming.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden