ColumnJamal Ouariachi

Moeten we voor elk wissewasje klikken bij de juf?

Wat is het verschil tussen een klokkenluider en een verrader? De connotatie: die is in het eerste geval positief en in het tweede negatief. Die connotatie hangt af van je perspectief. De klokkenluider is in de ogen van de buitenwacht een held, die de moed heeft gehad misstanden aan te kaarten, maar van binnenuit zal de klokkenluider als een matennaaier worden gezien.

Het was een week van verraad en die begon zondag. Toen betichtte de objectieve ‘Op1’-presentatrice Fidan Ekiz programmamaker Arie Boomsma van ‘NSB-gedrag’. Boomsma had op Instagram adverteerders aangesproken op hun betrokkenheid bij het programma ‘Veronica Inside’, naar aanleiding van de rel rond Johan Derksen. NSB-gedrag? Het is niet alleen een ongepaste maar vooral ook een mislukte metafoor, want NSB’ers plachten te verklikken wat geheim was, terwijl Boomsma de adverteerders van VI slechts wees op iets wat zij allang wisten: dat zij hun centen in een drekprogramma pompten.

De misser illustreert aardig hoe we de weg een beetje kwijt zijn als het gaat om klikken en klokkenluiden.

Een vreemde onthulling

Dinsdag berichtte deze krant over de oprichting van het Meldpunt Media Racisme & Discriminatie voor journalisten en mediamakers, blijkbaar bedoeld voor wie niet genoeg heeft aan het reguliere Meldpunt Discriminatie. Sylvain Ephimenco uitte er gisteren op deze plek zijn zorgen al over.

Op diezelfde dinsdag bracht NRC Handelsblad appconversaties naar buiten waarin agenten van het Rotterdamse bureau Marconiplein racistische taal uitsloegen. Ontoelaatbaar ja, maar toch ook een wat vreemde onthulling, omdat de appjes anderhalf jaar oud waren. Destijds was er intern al melding van gemaakt en zijn er met de betreffende agenten ‘corrigerende gesprekken’ gevoerd. Wat was het motief van de onbekende klokkenluider om de appjes nu alsnog naar de krant te lekken? Dat werd niet echt duidelijk.

Wel stond in dezelfde krant een artikel over een, eveneens besloten, Facebookgroep van politieagenten waaruit flink werd geciteerd. Wederom vreemd, omdat er helemaal niets racistisch of anderzins grensoverschrijdends werd gezegd in die groep. Sterker nog, agenten uitten er terechte kritiek op collega’s die door te knielen hun sympathie hadden laten blijken voor de Black Lives Matter-protesten. (Gedachte-experiment: bedenk een demonstratie waarvan het doel je tegenstaat en stel je voor dat een agent daar openlijk mee sympathiseert. Voor mezelf dacht ik even aan de antilockdownmanifestaties en fantaseerde er een agent bij die een van de demonstranten knuffelde. Ik zou laaiend zijn.) Opnieuw drong zich de vraag op: wie had NRC waarom inzage gegeven in die besloten Facebookgroep?

In een samenleving waarin privacy toch al op de tocht staat, moeten we eens nadenken over wat we onder ‘beslotenheid’ verstaan. In alle beslotenheid onderling een probleem oplossen — kunnen we dat soms niet meer? Moeten we voor elk wissewasje klikken bij de juf? 

Schrijver Jamal Ouariachi vervangt deze zomer columnist Stevo Akkerman. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden