null Beeld

De ombudsmanEdwin Kreulen

Moest het blazoen van het kabinet niet wat worden opgepoetst?

Het kabinet krijgt aardig wat kritiek in de krant als een rechter de avondklok afschiet. Maar als de hogere rechter Rutte juist gelijk geeft, blijft het stil. Is dat eerlijk?

De kwestie

Op 17 februari meldt de krant de uitspraak van de Haagse rechter die in kort geding de avondklok ongeldig verklaart. Nog diezelfde dag gaat het kabinet in hoger beroep en krijgt het gedaan dat deze coronamaatregel blijft zolang deze zaak loopt.

Twee dagen daarna doet de politieke redactie verslag van het Kamerdebat waarin de oppositie spreekt van ‘juridisch broddelwerk’. Of die term klopt, zal bij het hoger beroep blijken, zo wordt Rutte geciteerd. Wel laat hij doorschemeren dat een betere onderbouwing, via de coronawet, ook zijn voorkeur heeft.

Een dag later opent de krant met de kop ‘De avondklok blijft, evenals de smet op het blazoen van het kabinet’. Beide Kamers hebben ingestemd met onderbouwing via de coronawet. Hier spreekt de intro over ‘juridisch gehannes’ en concludeert de politieke redactie dat de geloofwaardigheid van de regering ‘een flinke knauw’ heeft gekregen. Deze krant bevat ook een reconstructie over de eerdere discussie binnen het kabinet en met de Kamer over de wettelijke basis voor de avondklok.

Twee dagen later spreekt een student rechten op de opiniepagina over juridisch ‘gestuntel’. Daags voor de uitspraak in hoger beroep citeert de binnenlandredactie zijdelings de Groningse hoogleraar Jan Brouwer, die zegt dat de Haagse rechter zich ‘terughoudender’ had moeten opstellen tegenover de politiek. Dat het kabinet in deze uitspraak alsnog gelijk krijgt, wordt op 27 februari beschreven. Diezelfde dag plaatst de opinieredactie een bijdrage van een financieel specialist die spreekt van ‘het gebrek aan een rechterlijke basis voor de avondklok’ .

De standpunten

Twee lezers trekken aan de bel: waar is het evenwicht in de krant? De eerste uitspraak leidt tot kwalificaties als een ‘smet op het blazoen’. Nu de hogere rechter die uitspraak heeft teruggedraaid, moet het oordeel niet bijgesteld? Had de redactie niet meer rekening moeten houden met de mogelijkheid dat het kabinet alsnog gelijk kreeg? Waarom is de kritiek van juristen op die eerste uitspraak niet prominenter gebracht en kwam de Groningse hoogleraar laat aan het woord?

Het voorpagina-artikel waarin wordt gesproken van een ‘smet op het blazoen’ beschreef precies de toenmalige stand van zaken, zegt de chef van de politieke redactie. “De avondklok was belangrijk voor het kabinet, maar men negeerde vooraf kritiek vanuit de Kamer en de Raad van State. De uitspraak kwam totaal onverwacht en de reactie was niet sterk.” Later werden in allerijl beide Kamers opgetrommeld om alsnog de avondklok beter te onderbouwen. “Er was paniek en dat is niet goed voor het draagvlak van de coronamaatregelen, dat al enigszins lijkt af te brokkelen. Wij houden rekening met de taak van het kabinet in deze zware tijd, maar moeten kritisch zijn als het niet goed gaat.”

De rij artikelen overziend, denkt deze chef dat ‘wellicht’ nog iets meer het nog lopende hoger beroep gemeld had kunnen worden. Maar ook nu het kabinet alsnog gelijk kreeg, blijft het volgens hem verantwoordelijk voor een hectische week. “Dat kun je niet afschuiven op de Haagse rechter.”

De binnenlandredacteur zegt dat ze van het begin af aan duidelijk maakte dat er hoger beroep kwam. Ze ging uit van de oordelen van de rechters en zag er geen brood in anderen daarover te laten speculeren.

Het oordeel

Afzonderlijk hebben de redacteuren sterke argumenten. De politieke redactie liet zien hoe het kabinet eerder kritiek negeerde, overvallen werd door de eerste uitspraak en hoe Rutte in de Tweede Kamer toegaf dat hij de avondklok liever degelijker onderbouwt. De uitspraak in hoger beroep wist dat allemaal niet uit.

De binnenlandredacteur heeft de uitspraken van beide rechters evenwichtig beschreven, het is inderdaad de vraag of het wat oplevert om buitenstaanders te laten speculeren. Het is ook voorstelbaar dat de opinieredactie kritische stukken publiceerde, hoewel de laatste mededeling dat de avondklok geen juridische basis had, strikt genomen niet meer klopte na de uitspraak in hoger beroep.

Toch hebben de lezers een punt omdat in het totaal aan artikelen het kabinet er inderdaad enigszins bekaaid vanaf komt. Als er veel aandacht is voor een ‘smet op het blazoen’, mag het wel iets meer aandacht krijgen wanneer die smet later enigszins wordt weggepoetst.

Edwin Kreulen schrijft wekelijks een column als ombudsman van Trouw. Eerdere afleveringen vindt u hier. Wilt u hem een kwestie voorleggen? Mail dan naar ombudsman@trouw.nl.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden