Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mits eerlijk verkregen zou burgerschap onvervreemdbaar moeten zijn

Opinie

James Kennedy

James Kennedy © Jörgen Caris
Column

De Nederlandse rechtsstaat beschermt asielzoekers die vele jaren lang mogen procederen tegen een negatief besluit op hun verzoek om een verblijfsvergunning te krijgen. Maar als je eenmaal de nationaliteit hebt, kun je die zonder proces verliezen als je je in het buitenland hebt aangesloten bij een terroristische organisatie en ook een andere nationaliteit hebt. 

Zo heeft minister Stef Blok, sinds eind januari minister van Veiligheid en Justitie, besloten om vier Marokkaanse Nederlanders hun Nederlandse nationaliteit te ontnemen. Een besluit dat genomen kan worden zonder dat de betrokkenen in een rechtszaak zich kunnen verdedigen. Er zijn meer redenen waarom je in Nederland je nationaliteit kunt verliezen: Als je vrijwillig een andere nationaliteit aanneemt, als je al een andere nationaliteit hebt en meer dan tien jaar zonder Nederlands paspoort elders woont, als je fraude hebt gepleegd bij het verkrijgen van de Nederlandse nationaliteit.

Lees verder na de advertentie

Het is de intentie die telt

In de Verenigde Staten is het niet zo gemakkelijk om het burgerschap af te nemen van geboren Amerikanen. In beginsel kan de overheid de nationaliteit afnemen van een IS-strijder, maar alleen als ze kan bewijzen voor de rechter dat deze strijder daar zelf mee instemt. Het is vooral zijn intentie die telt. Het is onmogelijk om iemand bij verstek te veroordelen of de nationaliteit te ontnemen. Eigenlijk is het gemakkelijker om een Amerikaan te doden die de nationale veiligheid in gevaar brengt - al is daarvoor speciale toestemming nodig van de National Security Agency - dan om zijn nationaliteit af te pakken.

Vrouwen die ten tijden van de Eerste Wereldoorlog waren getrouwd met een Duitser werden gezien als vijand van de staat

De VS heeft de eigen burgers niet altijd als burger behandeld, anders was de strijd voor burgerrechten niet nodig geweest. Ook in de VS geboren vrouwen liepen gevaar; voordat ze stemrecht kregen verloren ze hun nationaliteit als ze trouwden met een buitenlandse man. Vrouwen die ten tijde van de Eerste Wereldoorlog waren getrouwd met een Duitser werden zelfs gezien als vijand van de staat ('enemy alien').

Minder bekend is dat de Amerikaanse overheid haar eigen burgers heeft gedeporteerd. Dat is niet hetzelfde als een paspoort afpakken, maar het maakt weinig verschil als je over de grens wordt gedumpt en het land niet meer in kunt. Dit gebeurde op grootste schaal in de jaren dertig, toen naar schatting zo'n 600.000 Amerikaanse staatsburgers naar Mexico werden gedeporteerd. De economische crisis had toegeslagen in de VS en het ministerie voor arbeid wilde banen voor Amerikanen scheppen door 'vreemdelingen' het land uit te gooien. Dat het ging om eigen burgers, maakte weinig indruk, hoewel de rechter de handelwijze al vrij snel veroordeelde en onwettig verklaarde.

Verlies van burgerschap

Het waren vooral genaturaliseerde Amerikanen die kwetsbaar bleken te zijn voor verlies van hun burgerschap. Het bekendste voorbeeld is waarschijnlijk de feministische anarchist Emma Goldman. Als Russische immigrant verwierf ze de Amerikaanse nationaliteit maar ze werd tot gevangenisstraf veroordeeld wegens opruiing en betrokkenheid bij gewelddadige activiteiten, waardoor uiteindelijk haar het staatsburgerschap werd ontnomen. In 1919 werd Goldman met een boot naar de Sovjet-Unie gedeporteerd. Met uitzondering van een kort bezoek kwam ze de VS de rest van haar leven niet meer in.

Met mij zijn vele Amerikanen ervan overtuigd dat staats­bur­ger­schap on­ver­vreemd­baar zou moeten zijn

De laatste decennia overkwam dit vooral genaturaliseerde burgers die hadden gelogen over een duister verleden of hadden verzwegen dat zij bijvoorbeeld werkzaam waren geweest in een concentratiekamp. Ook hier zijn de mogelijkheden begrensd: de Supreme Court heeft unaniem bepaald dat kleine omissies over je verleden geen basis kunnen vormen voor denaturalisatie.

Met mij zijn vele Amerikanen ervan overtuigd dat staatsburgerschap - mits eerlijk of natuurlijk verkregen - onvervreemdbaar zou moeten zijn. Staten zullen allerlei redenen willen aandragen - vooral vanwege de veiligheid - om uitzonderingen te bepleiten. Maar in deze tijd waarin zij willen laten zien dat die veiligheid voor hen de hoogste prioriteit heeft, komen burgerrechten steeds meer in het geding. Nederland zal niet gauw overgaan tot Amerikaanse toestanden uit het verleden, maar zou de verleiding om het burgerschap uit te hollen moeten weerstaan.


Het e-mailadres bij dit profiel is nog niet bevestigd. Een link om te bevestigen kunt u vinden in uw inbox.
Bent u de link kwijt? Vraag hier een nieuwe aan.

Wachtwoord is niet correct

tonen

Wachtwoord komt niet overeen

tonen

Door een profiel aan te maken ga je akkoord met de gebruiksvoorwaarden en geef je aan het privacy statement en het cookiebeleid te hebben gelezen.

Deel dit artikel

Vrouwen die ten tijden van de Eerste Wereldoorlog waren getrouwd met een Duitser werden gezien als vijand van de staat

Met mij zijn vele Amerikanen ervan overtuigd dat staats­bur­ger­schap on­ver­vreemd­baar zou moeten zijn