Opinie Seksueel misbruik

Misbruik slachtoffer Leger des Heils moet vrijuit kunnen spreken

Bij melding van seksueel misbruik is onafhankelijke expertise nodig. Het onlangs opgerichte eigen meldpunt van het Leger des Heils is dan ook geen goed idee, vindt journalist en voormalig heilsoldaat Joël Batenburg.

Stel dat je in het verleden seksueel bent misbruikt in het Leger des Heils. Aan wie vertel je dan je verhaal? Aan iemand die werkt bij een professionele, onafhankelijke instelling? Of aan een medewerker van het nieuwe, inderhaast opgetuigde meldpunt van het Leger des Heils?

We kennen het Leger, dat altijd en overal opkomt voor kwetsbare mensen. Nu het in eigen gelederen slachtoffers én daders telt van seksueel misbruik, is onafhankelijke expertise en externe controle nodig. Dus geen eigen meldpunt. Het Leger had meteen het meldpunt seksueel misbruik in de kerk, de SMPR, moeten inschakelen. Dit meldpunt is er voor professionele begeleiding in situaties van seksueel misbruik in een pastorale of gezagsrelatie. Is de legerleiding bang dit dossier uit handen te geven?

In je systeem

Mij overviel de berichtgeving in Trouw, ook al betrof het zaken uit de jaren zeventig. Ik was indertijd jongsoldaat en jeugdmuzikant in Rotterdam. Daarna werd ik heilsoldaat en ik verkocht in kroegen en bordelen met trots De Strijdkreet. Toen ik ging studeren, begon het te knellen. Standpunten van het Leger over abortus, samenwonen, scheiden en homoseksualiteit begonnen haaks te staan op die van mij. En dan is het ja-knikken, meebewegen of wegwezen.

Dat laatste was knap lastig. Het kerkgenootschap gaat in je systeem zitten. Een fenomeen dat zich in kleine, afgesloten kerkgenootschappen vaker voordoet. De hiërarchische structuur, vergelijkbaar met die van de krijgsmacht, versterkt dit effect.

Kwetsbare milieus

In mijn tijd gingen hele families naar het Leger des Heils. De kerk had een speciale aantrekkingskracht op gezinnen uit kwetsbare milieus. Voor iedereen was wel wat te doen. Niet alleen op zondag, maar de hele week. Had je wieg in het Leger gestaan, dan werd je ‘kind van het regiment’ genoemd. Tegen de broeders en zusters zei je ‘oom en tante’. Hun verjaardagen stonden bij ons thuis op de kalender. Het korps, een plaatselijke afdeling, was een warme, veilige plek. Tegen heilofficieren – voorgangers in vaste dienst – keek je op, afhankelijk van hun rang en staat van dienst. In het Leger was altijd werk, ook betaald werk.

Naar mij is als kind geen vinger uitgestoken. Halleluja. Ik heb er een geweldige tijd gehad. Maar de cultuur was gesloten en is dat nog steeds, te meer daar het kerkgenootschap krimpt. Het Leger is min of meer een familie-bv met vertakkingen in het professionele welzijnswerk (6500 werknemers en 2000 vrijwilligers). Van generatie op generatie kom je dezelfde namen tegen. Dat maakt vrijuit spreken ook zo moeilijk. Over incidenten, confrontaties en rotte appels wordt doorgaans gezwegen.

Liefde voor het Leger

Dat mensen hun mond houden of wegkijken, gebeurt niet zozeer uit angst, maar uit liefde voor God en het Leger des Heils. Ik heb dat gemerkt toen ik een paar jaar geleden in opdracht van COC Nederland en LKP, de landelijke koepelorganisatie van de christelijke LHBT-beweging, een verhalenbundel publiceerde over hoe in het Leger homoseksuele heilsoldaten worden gediscrimineerd. Dat probleem is in het kerkgenootschap nog steeds niet opgelost. Het Leger richt liever zijn blik naar voren en naar de hemel.

“Wij geloven, ook in mensen”, is een slogan van het Leger des Heils die met trots wordt uitgedragen. Binnen zijn in de loop der jaren heel wat mensen in de kou komen te staan. Zij willen hun ‘ooms en tantes’ via een meldpunt van het Leger geen pijn doen. Nu zich de kans zich voordoet schoon schip te maken, moeten slachtoffers van seksueel misbruik vrijuit kunnen spreken.

Lees ook: 
Als kind misbruikt in het Leger des Heils, dat is een geheim dat je niet kunt begraven
Richard Bos ontving een schadevergoeding voor het misbruik door een officier bij het Leger des Heils, maar bleef ontredderd achter. Tegen Trouw deed hij zijn verhaal.

Het Leger des Heils betaalde schadevergoeding aan slachtoffers van seksueel misbruik
Drie slachtoffers van misbruik bij het Leger des Heils hebben vorig jaar een schadevergoeding ontvangen, blijkt uit onderzoek van Trouw. Zij zijn niet de enigen, aldus de christelijke organisatie.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden