Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Misbruik in de rk kerk wacht nog steeds op grondig onderzoek

Opinie

Maud Kips

Het Nederlandse episcopaat bijeen in de sacristie van de Sint-Pieter in Rome. © ANP
Opinie

Het onderzoek dat tot nu toe is gedaan en de maatregelen die zijn getroffen doet nog lang geen recht aan de ernst en schaal van de misstanden in de rooms-katholieke kerk in Nederland, betoogt Maud Kips van het Vrouwenplatform Kerkelijk ­Kindermisbruik.

In zes jaar tijd heeft het tijdelijke, onafhankelijke Meldpunt Seksueel Misbruik in de Rooms-Katholieke Kerk duizend slachtoffers erkenning geboden. Dat heeft voor deze klagers veel betekend. Maar we moeten niet vergeten dat naar schatting van de Commissie Deetman minstens twintigmaal zoveel kinderen, 20.000, tussen 1945 en 2010 binnen de kerk zijn misbruikt.

Lees verder na de advertentie
De regeling werd in een noodgang afgewerkt, waarna de kerk kon stellen ook dit geweld erkend en gecompenseerd te hebben

Inmiddels is ook bekend geworden dat de helft van de Nederlandse bisschoppen in dezelfde periode misbruik in de doofpot stopte en betrapte plegers overplaatste naar parochies waar men van niets wist. Daarnaast is in de afgelopen jaren gebleken dat in katholieke tehuizen en kostscholen veel geweld tegen kinderen is gebruikt. Behalve slaan ging het om vernedering, opsluiting in een kelderhok, kinderen van de trap schoppen, onthouding van voedsel of dwingen braaksel te eten, kinderen schaars gekleed in de vrieskou zetten, dwangarbeid en ontduiking van de leerplicht.

Haastwerk

Nadat lotgenotenorganisaties aan de bel trokken, werd in 2014 inderhaast een regeling in het leven geroepen waardoor alleen een beperkte groep mensen die al iets over fysiek geweld hadden gemeld, een karige financiële compensatie werd geboden. De regeling werd in een noodgang afgewerkt, waarna de kerk zich er publiekelijk op kon beroepen ook dit geweld erkend en gecompenseerd te hebben.

Overigens kwamen daarbij meldingen van onbetaalde dwangarbeid niet in aanmerking. Alleen al bij de zusters van de Goede Herder, bleek uit journalistiek onderzoek, zijn daar 15.000 meisjes en jonge vrouwen slachtoffer van geworden. Maar er zijn ook jongeren die in een katholiek tehuis verbleven tewerkgesteld bij particulieren of bedrijven. En ook hun loon ging naar de tehuizen.

De vraag is hoe deze misstanden mogelijk waren in het Nederland van de twintigste eeuw

Noch door Deetman noch door de kerk is onderzoek gedaan naar eventuele structurele aspecten van het misbruik. Bijvoorbeeld naar overeenkomsten in het beleid van verschillende bisdommen, of naar de vraag of katholieke celibatairen die beroepsmatig met kinderen te maken hebben vaker kindermisbruik plegen dan vergelijkbare profes­sionals in de algemene bevolking.

Binnenskamers

De kerk vindt dat het maar eens afgelopen moet zijn met alle kritiek, zeker in Nederland. En zo worden klachten over seksueel misbruik weer geheel door de kerk zelf afgehandeld, net als vóór 2010: binnenskamers.

De vraag is hoe deze misstanden mogelijk waren in het Nederland van de twintigste eeuw. Hoe konden op zo’n grote schaal seksueel kindermisbruik, kindermishandeling en dwangarbeid van minderjarigen binnen één organisatie plaatsvinden, in een periode waarin pedagogiek, zorg voor en onderwijs aan kinderen grote vooruitgang boekten?

Onderzoek naar de factoren die dat hebben bewerkstelligd is onzes inziens van groot maatschappelijk belang; niet alleen historisch, maar ook voor huidig en toekomstig beleid ten aanzien van de bescherming van kinderen. Duidelijk is wel dat de kerk hieraan niet vrijwillig zal meewerken.

Het archief van het inmiddels opgeheven meldpunt is ondergebracht in een particuliere stichting met een mede door de kerk benoemd bestuur. Het archief van de Commissie Deetman wordt beheerd door een stichtings­bestuur waarvan Deetman voorzitter is.

In deze archieven bevindt zich een schat aan relevant onderzoeksmate­riaal. Beide archieven zouden moeten worden ondergebracht in het Nationaal Archief, zodat zij gegarandeerd voor wetenschappelijk en journalistiek onderzoek toegankelijk zijn en blijven, onder de privacywaarborgen die de wet voorschrijft. Dat vraagt, dringend, om ingrijpen van overheidswege.

Lees meer over de nieuwe misbruikschandalen in de katholieke kerk in ons dossier.

Lees ook:

Paus Franciscus: Misbruik drijft gelovigen de kerk uit

De nieuwe golf aan misbruikschandalen die over de rooms-katholieke kerk spoelt, drijft gelovigen de kerk uit, zegt paus Franciscus. 

Deel dit artikel

De regeling werd in een noodgang afgewerkt, waarna de kerk kon stellen ook dit geweld erkend en gecompenseerd te hebben

De vraag is hoe deze misstanden mogelijk waren in het Nederland van de twintigste eeuw