OpinieIdlib

Minister Blok: Rusland en Syrië, stop de humanitaire ramp in Idlib

De aanvallen op de Syrische bevolking in Idlib dienen per direct te stoppen, schrijven Stef Blok en twaalf andere ministers van buitenlandse zaken in dit opiniestuk. De enig houdbare uitkomst uit de Syrische crisis is een politieke oplossing.

In Idlib ontvouwt zich een nieuwe humanitaire ramp, één van de ergste in de Syrische crisis, die er het afgelopen decennium al te veel om op te noemen heeft voortgebracht. Het Syrische regime gaat door met zijn rücksichtlose strategie van militaire herovering van grondgebied, ongeacht de catastrofale consequenties voor de Syrische burgerbevolking. Sinds december heeft het zijn operaties in het noordwesten van het land opgevoerd, daarbij gesteund door de Russische luchtmacht.

Als gevolg van niet aflatende luchtaanvallen en het droppen van vatenbommen zijn in een paar weken tijd bijna een miljoen Syriërs weer op de vlucht geslagen. Hulpinstanties zijn overweldigd. Honderdduizenden mensen – veelal kinderen – zoeken wanhopig toevlucht in geïmproviseerde kampen en staan bloot aan vrieskou, honger en epidemieën.

In strijd met het internationaal humanitair recht worden ziekenhuizen en medische klinieken – 79 ervan zijn al gedwongen te sluiten – alsook scholen en opvangcentra bewust beschoten en gebombardeerd. Sinds december zijn tot nu toe al 380 burgers om het leven gekomen.

Wij beseffen heel goed dat er zich radicale groeperingen ophouden in Idlib. Terrorisme wordt door ons nooit lichtvaardig opgevat. Wij bestrijden terrorisme met overtuiging en vastberadenheid en dat doen we aan de frontlinie van de strijd tegen Isis. Maar de strijd tegen terrorisme kan en mag nooit dienen als rechtvaardiging voor de grootschalige schendingen van het internationaal humanitair recht, waarvan we nu dagelijks getuige zijn in het noordwesten van Syrië.

Velen verloren hun leven terwijl zij de burgerbevolking van Idlib probeerden te helpen

De VN hebben gewaarschuwd voor een ongeëvenaarde humanitaire crisis als er niet onmiddellijk een einde wordt gemaakt aan dit laatste militaire offensief. Wij roepen het Syrische regime en zijn bondgenoten op dit offensief per direct te stoppen en terug te keren naar het staakt-het-vuren dat in het najaar van 2018 is afgesproken. Wij roepen hen op onmiddellijk alle vijandigheden te staken en hun verplichtingen onder het internationaal humanitair recht te respecteren, waaronder de verplichting humanitair en medisch personeel te beschermen; velen hebben hun leven verloren terwijl zij de burgerbevolking van Idlib probeerden te helpen. Wij roepen tevens Rusland op de onderhandelingen met Turkije te blijven voortzetten om de schrijnende situatie in Idlib te de-escaleren en bij te dragen aan een politieke oplossing.

Naast de urgentie van een wapenstilstand in Idlib, roepen wij Rusland op om in de komende maanden in de VN-Veiligheidsraad de vernieuwing van het mechanisme, waardoor broodnodige grensoverschrijdende humanitaire hulp naar Noordwest-Syrië kan worden gebracht, niet te blokkeren. Een mechanisme dat in het noordoosten al is afgesloten, waar we nu alternatieven moeten vinden voor de grenspassage bij Al Yaroubiya. Wie kan nu nog beweren dat het Syrische regime uit eigen beweging zal toestaan dat internationale hulp deze mensen in nood bereikt, wanneer het regime zelf grotendeels verantwoordelijk is voor deze situatie?

Daarnaast is het belangrijk om helder voor de geest te houden dat alleen politieke onderhandelingen voor een houdbare uitkomst uit de Syrische crisis kunnen zorgen. Genormaliseerde politieke verhoudingen kunnen pas ontstaan wanneer een oprecht en onomkeerbaar politiek proces op gang is gekomen.

Syrische vluchtelingen op weg naar Hazano, een stad in het noordwesten van de provincie Idlib.Beeld AP

Het regime in Damascus is gefixeerd op zijn militaire strategie en ondermijnt elke vorm van politiek proces, zoals de pogingen onder auspiciën van de speciaal gezant van de VN, Geir Pedersen, om in Genève grondwettelijke gesprekken op gang te krijgen. Maar deze inzet op militaire herovering is een illusie en dezelfde oorzaken zullen dezelfde effecten voortbrengen: radicalisering, instabiliteit in Syrië en de regio en verbanning en ontheemding van meer dan de helft van de Syrische bevolking. We moeten erkennen dat de buurlanden van Syrië enorme inspanningen leveren om de Syriërs die gvlucht zijn op te vangen.

Ook Europa neemt zijn verantwoordelijkheid in deze niet aflatende tragedie. De EU en haar lidstaten zijn de grootste donors van humanitaire hulp aan de noodlijdende Syrische bevolking. We zullen deze gezamenlijke inspanningen voortzetten en uitbreiden in reactie op de zich ontwikkelende crisis in Idlib.

Europa blijft druk op het regime uitoefenen om daadwerkelijk deel te nemen aan het politieke proces. Op 17 februari heeft Europa een pakket van extra sancties aangenomen gericht op individuele Syrische zakenlieden die de oorlogsinspanningen van het regime steunen en daarvan profiteren.

Tot slot is het ook onze verantwoordelijkheid om de straffeloosheid te bestrijden als het gaat om de talloze misdaden in dit Syrische conflict. Dit gaat om principes en rechtvaardigheid. Maar het is ook een voorwaarde voor een houdbare vrede in een Syrische samenleving die verscheurd is door tien jaar van conflict.

We willen duidelijkheid over het lot van de vele gevangenen en vermisten

Wij gaan door met steun aan de VN-mechanismen die straffeloosheid bestrijden, zoals het verzamelen van bewijzen die cruciaal zullen zijn in toekomstige aanklachten tegen de verantwoordelijken: de Commissie van Onderzoek aangaande de Syrische Arabische Republiek en het International, Impartial and Independent Mechanism. We gaan ook onverminderd door met het doorverwijzen van zaken naar het Internationaal Strafhof in Den Haag. En we werken onvermoeibaar aan het onderzoeken en waar mogelijk vervolgen van misdaden in Syrië die binnen onze eigen nationale rechtsmacht vallen.

Hieronder valt het gebruik van chemische wapens, een inbreuk op de meest fundamentele normen van het internationaal recht. We moeten verantwoordelijkheden vaststellen en er moet verantwoording worden afgelegd. En we willen duidelijkheid over wat er met de vele gevangenen en vermiste personen is gebeurd.

Dit artikel verschijnt ook in andere kranten­­ in Europa. Het is ondertekend door Stef Blok en twaalf andere Europese ministers van buitenlandse zaken.

Lees ook:

‘Ongekende humanitaire catastrofe’ in het Syrische Idlib

In de Syrische provincie Idlib ontvouwt zich een humanitaire catastrofe, zeggen hulporganisaties. Het regeringsoffensief nadert zijn climax, bijna een miljoen mensen is op drift. 

Tienduizenden Syriërs uit het gebied rond Idlib vluchten naar Turkije, maar Turkije kan ze niet opvangen

Tienduizenden Syriërs zijn afgelopen dagen voor het geweld in de Idlib-regio op de vlucht geslagen. Turkije kan ze niet opvangen, waarschuwt president Erdogan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden