Opinie

Minder koeien en minder melk is ook noodzakelijk in strijd tegen klimaatverandering

Beeld Remko de Waal, ANP

Om aan de klimaateisen te voldoen is het nodig om de veestapel terug te brengen en voor koeien te kiezen die minder melk geven, stellen Marjan Minnesma (directeur van Urgenda) en Jan Willem Erisman (directeur-bestuurder van het Louis Bolk instituut) voor.

De overheid is door de rechtbank en het Hof gemaand meer werk te maken van CO2-reductie, conform haar eigen minimumnormen. Urgenda heeft daartoe 40 maatregelen in kaart gebracht die samen tot meer dan voldoende CO2-reductie leiden.

De tweede maatregel in deze lijst is krimp en verandering van de veestapel. Dat levert een reductie op per jaar van 3 megaton CO2-equivalenten. Dat is na het sluiten van de kolencentrales één van de grootste maatregelen die nog genomen kunnen worden voor het klimaat. Daarnaast verbetert het de biodiversiteit.

Het is echter niet de bedoeling om de boeren weer het kind van de rekening te laten worden, want die hebben de laatste jaren maatregel na maatregel over zich heen gekregen en zijn soms meer boekhouder en jurist dan boer.

Toch is er een goede reden om opnieuw te kijken naar het aantal koeien, want als we dat zelf niet doen, dan zullen we waarschijnlijk door Brussel gedwongen worden tot vergaande maatregelen.

Veel stikstof, veel mest

Nederland stoot namelijk te veel stikstof uit en produceert nog steeds relatief veel mest, beide zorgen ervoor dat we niet aan de EU-normen voldoen. Ook Nederland heeft voor die normen getekend.

Stikstof heeft negatieve effecten op natuurgebieden, insecten, bodemleven en gezondheid. Om aan de EU-regels te voldoen zullen we ongeveer 30 procent moeten verminderen: minder (kunst)mest, minder krachtvoer, minder koeien óf veel minder melk per koe.

Om een herhaling van 2016 te voorkomen, toen 160.000 koeien met paniekmaatregelen ineens naar de slacht moesten worden gebracht, omdat we niet voldeden aan EU-regels, kunnen we nu beter zelf het heft in handen nemen en in 1,5 jaar voor veranderingen zorgen, zonder dat de boer minder inkomsten krijgt.

Andere koeienrassen

Een deel van de oplossing kan liggen in koeien minder melk laten geven. Koeien die nu extreem veel melk geven, kun je 15 à 20 procent afbouwen in krachtvoer en melkgift. De overige tien procent reductie zal dan moeten zitten in een krimp van de veestapel en het kiezen voor andere koeienrassen.

We weten inmiddels dat iets minder koeien en een betere balans tussen het aantal koeien en de hoeveelheid land, niet alleen leidt tot iets lagere opbrengsten, maar ook tot minder kosten. Per saldo hoeft de boer er niet op achteruit te gaan.

Perspectief

Dit biedt perspectief voor meer melkveehouders. Als we binnen twee jaar zo’n grote verandering willen doorvoeren, dan zullen we boeren wel moeten helpen, met kennis en wellicht budget om veranderingen door te voeren op het bedrijf. Er zijn voldoende goede voorbeelden, die goed volgen verdienen. Nu is er veel geld gereserveerd voor de aanpak van de stikstofproblematiek, totaal 2,2 miljard euro voor de komende jaren. Laten we dat inzetten voor de omschakeling naar een volhoudbare landbouw.

Wachten we totdat de Europese Unie ingrijpt, of kiezen we voor een aanpak waarin alle maatschappelijke opgaven in samenhang worden opgepakt? Door nu als samenleving de rekening op te pakken, dragen we bij aan een veehouderij die maatschappelijk gewenst is en ook toekomstperspectief heeft.

Het resulteert bovendien in een aanzienlijke vermindering van broeikasgassen en andere maatschappelijke kosten. Het vraagt wel lef.

Lees ook: 

Koe in de wei geeft vooral consument goed gevoel

Koeien op stal houden zorgt sowieso voor meer energieverbruik en dus vooreen hogere uitstoot van CO2.

Krimp van de veestapel is op den duur ook goed voor de boer

Inkrimping van de Nederlandse veestapel zou goed zijn voor klimaat, milieu, dierenwelzijn en gezonde voeding. Maar ook de veehouders zijn erbij gebaat, schrijven Wouter van der Weijden en Frits van der Schans van het Centrum voor Landbouw en Milieu.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden