ColumnStevo Akkerman

Migranten als zondebok de woestijn in sturen? Ik denk niet dat wij daar als samenleving ­beter van worden

Wat we nu dringend nodig hebben, is een zondebok. Er is iets vreselijk uit de hand gelopen, en waren we al moe, nu zijn we ook nog moedeloos. Er hangt onrust in de lucht en angst en verdriet, soms zelfs rouw, en dat alles vertaalt zich in woede. Zelf ben ik vooral woedend op wie woedend is; ik kan niet zeggen dat het helpt, maar je moet toch wat.

Traditiegetrouw richt een groot deel van de woede zich op de politieke elite, ditmaal uitgebreid – omdat het om een virus gaat – met de medische elite. Het is een wankel verzamelbegrip, maar het gaat natuurlijk om de mensen die verantwoordelijk zijn voor het beleid of het uitblijven daarvan, en het is logisch dat zij op de korrel worden genomen. Ook bij erkenning van de zwaarte van hun taak, blijft kritiek gerechtvaardigd: de eerste golf overviel ons, de tweede hebben we laten gebeuren.

Terug bij af

De regering hanteerde de tactiek van het afschuiven, burgers gingen hun goddelijke gang en dit is het ­resultaat: terug bij af. Gisteren een record van 7393 mensen positief getest, het land weer op slot – word daar maar eens niet boos over. En ­laten we wel wezen: het is de prijs van de macht dat regerende politici bij een ontsporende crisis de rol van zondebok vervullen, althans in een democratie. Waarbij nog het meest opvallend is dat de premier en diens partij vooralsnog geheel immuun zijn voor alle onbehagen.

Zou dat zijn omdat een ander deel van de woede zich even traditiegetrouw niet op de elite richt, maar op de underdog? Ik hoop van niet, maar het lijkt er wel op. Het is een ellendig, maar herkenbaar mechanisme: bij een catastrofe naar de zwaarst getroffenen gaan wijzen, die hebben het gedaan. Terwijl het Rode Kruis voedselhulp moet uitdelen aan mensen die door corona op straat zijn ­komen te staan en voedselbanken de vraag niet aankunnen, wordt met een beschuldigende vinger gewezen naar de sociaal-economische onderlaag. Niet in die woorden, maar in deze: ‘Dus behandelingen van Henk en Ingrid met kanker, hartfalen en andere ziektes worden uitgesteld omdat de ic’s vooral bezet worden door Mohammed en Fatima die onze taal niet spreken en lak hebben aan de regels?’

Zondebok

Dit was een tweet van Geert Wilders, die later een helpende hand kreeg toegestoken door de voorzitter van de horeca-branchevereniging, die wees op ‘uitbraken onder migranten’. Ja, die moslims met hun minachting voor regels! Tenzij, en zo zit het natuurlijk, deze migranten behoren tot de minst geprivilegieerden in onze samenleving, en vooral daarom oververtegenwoordigd zijn onder de coronazieken. In de VS en Groot-Brittannië overlijden zwarte patiënten twee keer zo vaak aan Covid-19 als anderen, dat is echt niet omdat ze Mohammed of Fatima ­heten. Het is omdat ze in de groep zitten van de laagst betaalden, de mensen die schoonmaakwerk doen of zich afbeulen in slachterijen, die slecht behuisd zijn en van wie de ­gezondheid altijd al slechter was dan die van de rest.

Ja, we kunnen hen als zondebok de woestijn in sturen. Maar ik denk niet dat wij daar als samenleving ­beter van worden.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug. Abonneer je op zijn column in onze mobiele app en lees hem als eerste.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden