null

OpinieDefensiebudget

Met meer geld voor Defensie los je het probleem niet op

Beeld Trouw

Meer geld voor Defensie, was de oproep van vier commandanten in Trouw. Maar volgens Ingo Piepers moeten we niet meer van hetzelfde doen. De huidige bedreigingen vragen om innovatie en een slimmere besteding van geld.

Onlangs sloegen de vier operationele commandanten van de Nederlandse strijdkrachten in deze krant (Trouw, 2 april) alarm over de zorgwekkende staat van de krijgsmacht. In het interview ‘Krijgsmacht is internationaal een klaploper’ vertellen deze topmannen van Defensie onder meer dat ze zich schamen over de magere Nederlandse bijdrage aan de NAVO.

De operationeel commandanten maken zich terecht zorgen over de krijgsmacht, maar zijn zelf ook onderdeel van het probleem. Ze willen vooral meer van hetzelfde, terwijl de wereld echt anders in elkaar zit. Er moet worden geïnnoveerd.

Gebrekkig materieel

Volgens vice-admiraal Rob Kramer, de commandant Zeestrijdkrachten, kan maar liefst “de helft van de schepen (…) niet uitvaren door gebrekkig materieel en personeels­tekorten”.

De commandant Landstrijdkrachten luitenant-generaal Martin Wijnen beklaagt zich over het onbegrip in de Nederlandse samenleving, die zich volgens hem “onkwetsbaar waant”. En de commandant Luchtstrijdkrachten, luitenant-generaal Dennis Luyt, vertelt dat hij uit schaamte naar zijn schoenen kijkt als bij de Navo over gezamenlijke missies wordt gesproken en Nederland niet kan voldoen aan de levering van jachtvliegtuigen voor snelle interventies.

De operationeel commandanten hebben echter een eenvoudige oplossing voor deze problemen: geef ons geld, dan is Nederland ook niet langer klaploper bij de Navo. Ze hopen dat in het nieuwe regeerakkoord wordt vastgelegd dat Nederland wel gaat voldoen aan de 2 procent Navo-norm en zich niet langer beperkt tot 1,4 procent van het bbp, zoals nu het geval is. Ze zijn ook teleurgesteld dat geen enkele politieke partij zich in de verkiezingscampagne heeft vastgelegd op de extra financiële injectie van 4 miljard, die in de ‘Defensievisie 2035’ van minister Ank Bijleveld wordt geadviseerd.

Argumenten voor hoger budget schieten tekort

De operationeel commandanten wekken niet bepaald vertrouwen met hun analyse. Ze leveren onvoldoende argumentatie voor verhoging van dat budget en hoe dat geld dan zou moeten worden besteed. Meer van hetzelfde lijkt het motto, maar dat gaat niet werken.

Dat de commandanten verwijzen naar de Defensievisie 2035 is makkelijk, maar niet behulpzaam. Die geeft namelijk ook geen legitimatie aan de argumenten in het interview. Integendeel, die visie is vooral een doelredenering voor een hoger budget, zonder dat daar een juiste analyse en argumentatie voor worden aangedragen. Weliswaar wordt in dat document terecht geconstateerd dat dreigingen steeds verder toenemen, de toekomst onzeker is en actie dus op korte termijn geboden, maar het ontbreekt vervolgens aan urgentie. Een oplossing zou pas in 2035 te realiseren zijn, vooropgesteld dat de aanbevelingen in die visie worden uitgevoerd. Dat is geen realistische visie.

De dure JSF

Er is namelijk meer aan de hand. In het interview vergeet commandant Luchtstrijdkrachten Luyt uit te leggen dat de belangrijkste reden dat Nederland niet altijd jachtvliegtuigen kan leveren aan Navo-missies vooral te maken heeft met de aanschaf van de te dure F-35 Lightning II (de JSF), hetgeen is gebeurd op nadrukkelijk aandringen van de luchtmacht.

De gevolgen daarvan waren te voorzien; inclusief de situatie waar luitenant-generaal Luyt zich nu over beklaagt.

Nu lobbyt de marine voor een volgend multi-miljardenproject: vervanging van de Walrus-onderzeeboten. De marine is namelijk aan de beurt voor een groot investeringsproject. Net zoals bij de F-35 zullen ook de vier nieuwe onderzeeboten gedurende decennia het defensiebudget ‘opvreten’, terwijl al veel goedkopere en effectievere middelen (zoals drones) beschikbaar zijn, die al op korte termijn meer veiligheid opleveren en niet pas in 2035.

Cyberoorlog

De besteding van het (verhoogde) defensiebudget moet anders: meer van hetzelfde zal Nederland niet veiliger maken. Innovatie is nu vereist, in deken en doen. Cyberoorlog en de verdediging daartegen moeten veel meer aandacht krijgen. Het is teleurstellend dat de operationeel commandanten geen beter verhaal hebben.

De eerste stap die de nieuwe minister van defensie moet zetten is een grondige en innovatieve analyse van de veiligheidssituatie en uitdagingen waar Nederland haar defensiebeleid op kan baseren. Dan zal waarschijnlijk niet alleen een hoger defensiebudget noodzakelijk blijken, maar ook duidelijk worden dat dit budget veel innovatiever en slimmer kan worden benut, zodat de veiligheid van Nederland en Europa al op kortere termijn veel beter kan worden gewaarborgd.

Lees ook:

Meer geld naar Defensie? Nee, durf nu eens Europees samen te werken

We hebben niet meer geld voor defensie nodig. Als niet ieder Europees land een eigen marine, landmacht en luchtvaart zou willen hebben, was er geld genoeg voor een sterk Europees leger, betoogt kolonel op rust Cornelis H. Blok.

Geef ons geld, zeggen deze topmannen van Defensie: ‘Wij zijn de klaplopers van de Navo’

De top van Defensie vindt dat er fors meer geld bijmoet om de krijgsmacht overeind te houden. Bij wijze van uitzondering treden ze daarom in de openbaarheid.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden