OpinieKernenergie

Met kerncentrales wordt Europa klimaatneutraal

null Beeld Trouw
Beeld Trouw

Europa debatteert over financiële steun voor de reductie van CO2-uitstoot. Daarbij moet ook kernenergie een zetje krijgen, vindt Marco Visscher, auteur van De energietransitie.

De Europese Unie maakt serieus werk van de strijd tegen klimaatverandering. Met de Green Deal – hoofddoel: klimaatneutraal in 2050 – zal ze ‘duurzame initiatieven’ stimuleren. Langzaamaan wordt duidelijk wat wel en niet mag rekenen op financiële steun. Met aantrekkelijke voorwaarden kunnen we de mondiale opwarming sneller tegengaan.

Terwijl de finale versie van deze zogeheten ‘taxonomie’ vorm krijgt, valt te vrezen dat uitgerekend de voornaamste bron van CO2-vrije elektriciteit in Europa zal worden uitgesloten.

Kernenergie heeft geen uitstoot

Een ideale, milieuvriendelijke energiebron bestaat niet. Verschillende bronnen hebben verschillende gevolgen voor de natuur. Zo is er ernstige luchtvervuiling bij gas- en kolencentrales. Windmolens hebben relatief veel materialen nodig en nemen veel ruimte in. Biomassa geldt als duurzaam, hoewel de CO2-uitstoot in werkelijkheid aanzienlijk is. Bij de productie van kernenergie komt geen CO2-uitstoot of luchtvervuiling vrij. Toch is het hoogst twijfelachtig geworden of kernenergie een plek zal krijgen in de taxonomie.

Uranium is ruim voorradig; in de oceaan is die voorraad zelfs hernieuwbaar, door de natuurlijke wisselwerking tussen zeewater en gesteente. De kracht van het atoom is zo geconcentreerd, dat er bij kernsplijting maar weinig van nodig is om veel energie te produceren. De besparing van land creëert ruimte voor de natuur die zo onder druk staat.

In de EU lijken deze feiten geaccepteerd. Duitsland, leider van de pogingen om kernenergie uit te sluiten en juist aardgas te kwalificeren als duurzaam, heeft het debat over de taxonomie inmiddels verschoven naar kernafval. Botst het afval misschien met het principe dat een duurzame activiteit “geen noemenswaardige schade” mag berokkenen?

Kernafval lekt niet weg

Dat is onwaarschijnlijk. Voor de gebruikte splijtstofstaven uit kerncentrales gelden strenge regels. Het materiaal wordt eerst afgekoeld in een waterbad, daarna in glas gegoten en opgeslagen in speciale, ondoordringbare vaten. Daar neemt de radioactiviteit verder af. Al die tijd lekt er niets weg in de bodem, het water of de lucht.

Vergelijk dat met het afval dat uit de schoorsteen van kolen- en gascentrales zó de lucht in gaat, met schade aan luchtwegen als gevolg, plus klimaatverandering. Als zonnepanelen worden ontmanteld op vuilnishopen in arme landen worden ze verbrand voor het koperdraad; de giftige dampen van gesmolten plastic en zware metalen kunnen bijdragen aan kanker. Afvalstoffen uit de chemische industrie blijven zelfs voor altijd giftig.

Omdat bij de productie van kernenergie maar weinig grondstoffen nodig zijn, is de hoeveelheid hoogradioactief, langlevend afval ook maar gering. Van de honderden kerncentrales uit de hele wereld, sinds we er bijna zeventig jaar geleden mee begonnen, past het afval in een voetbalstadion. Wat ‘kernafval’ wordt genoemd, zit nog boordevol energie.

Kernafval is ook te recyclen

Recycling is mogelijk. Dan gaat het kernafval er aan de voorkant van de kerncentrale weer in, zodat een circulair systeem ontstaat – precies wat de EU graag ziet. Het kleine beetje dat uiteindelijk overblijft, is rijp voor geologische eindberging. Finland en Zweden werken aan zo’n definitieve rustplaats.

Landen als Groot-Brittannië, Polen, Bulgarije en Tsjechië maken plannen voor kerncentrales, zodat ze minder afhankelijk worden van fossiele brandstoffen. Intussen bewijzen Frankrijk en Zweden zich al jaren als klimaatkampioenen met hun grote rol voor kernenergie in de energiemix. Nu al leveren kerncentrales meer dan een kwart van alle elektriciteit in Europa. Wanneer ze sluiten, wordt hun productie vooral vervangen door gascentrales.

De Europese strijd tegen CO2-uitstoot moet niet verzanden in een politiek spel, waarbij de fossiele industrie uiteindelijk wint. Als kernenergie óók mag rekenen op gunstige financiële prikkels (wat heel gebruikelijk is voor hernieuwbare energie of grote infrastructurele projecten) kunnen we grotere stappen zetten in de transitie naar een klimaatneutraal Europa.

Lees ook:

Wanneer is een investering duurzaam? De strijd om de spelregels barst los in de EU

Het is een van de zwaarst belobbyde onderwerpen van de laatste tijd in Brussel. Wanneer mag je een investering duurzaam noemen?

Demissionair kabinet gaat verder onderzoek doen naar kernenergie

Het demissionaire kabinet gaat meer onderzoek doen naar het gebruik van kernenergie in de toekomst met het oog op het reduceren van de CO2-uitstoot.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden