OpinieVolksgezondheid

Met investeren in preventie zijn óók veel mensenlevens te redden

Het valt op dat overgewicht een risicofactor is bij corona. Maar filosoof Valerie Granberg constateert dat gezondheidspreventie zoals het terugdringen van suikerinname niet hoog genoeg op de agenda staat bij het kabinet en de medische wetenschap. 

Het coronavirus treft mensen met een slechte gezondheid bovengemiddeld hard. Ic-specialist Diederik Gommers meldde eerder dat 80 procent van de coronapatiënten die aan de beademing ligt, overgewicht heeft. Ook andere experts noemen obesitas een grote risicofactor bij dit virus.

Dit maakt duidelijk dat een deel van de oplossing voor nu en voor eventuele volgende virusuitbraken is dat we gezonder gaan leven. Volgens de WHO is suiker dé boosdoener bij de wereldwijde toename van obesitas en diabetes. Nederland staat wereldwijd op de derde plaats als het gaat om suikerinname. Gemiddeld krijgt een Nederlander 28 suikerklontjes per dag binnen, dat is 40 kilo suiker per jaar, kinderen zelfs 51 kilo. Dat betekent dat een gemiddelde achtjarige jaarlijks meer dan zijn eigen gewicht aan suikers binnenkrijgt.

Geen suikertaks in Nederland

In verschillende landen, zoals het VK, Noorwegen en Portugal, is op advies van de WHO een suikertaks ingevoerd. De effecten daarvan zijn groot: een ­vermindering van 20 procent van de suikerinname. Nederland volgde het advies niet op. Wekelijks komen er 1200 patiënten met suikerziekte bij. De bijbehorende zorgkosten zijn torenhoog.

Hoe komt het dat voor dit aspect in deze crisis zo weinig aandacht is? Er lijkt een sentiment te heersen dat mensen die met hun gezondheid bezig zijn, al snel ‘een beetje moeilijk’ doen. Zo was het de laatste jaren een goede gewoonte onder cabaretiers om mensen uit te maken voor bucklerlul of quinoakut.

Wanneer Rutte spreekt over het ­bestrijden van de coronacrisis heeft hij het zelden over de noodzaak om goed voor onszelf te zorgen. Het beleid is de laatste jaren geweest: iedereen moet zelf kunnen bepalen wat hij/zij in zijn/haar mond stopt, wij betuttelen niet. Maar we worden nu ook betutteld. Door multinationals die met immense budgetten voor reclames mede ons koopgedrag bepalen. Zij hebben doorgaans niet als doel om onze gezondheid te verbeteren, maar zijn uit op winst. Onze liberale regeringen van de afgelopen jaren legden bedrijven als Unilever en Coca-Cola, leveranciers van suikerrijke voeding, geen strobreed in de weg. Bovendien is vorig jaar zelfs de btw op groente en fruit verhoogd.

De eed van Hippocrates 

Een andere oorzaak van het probleem is dat de medische wetenschap voornamelijk gericht is op symptoombestrijding en niet op preventie. De oorspronkelijke eed van de Griekse arts Hippocrates (460-370 v. Chr.), grondlegger van de westerse geneeskunde, begint met de zin: ‘Ik zal naar mijn beste oordeel en vermogen en om bestwil mijner zieken hun een leefregel voorschrijven’. Hippocrates spreekt dus over het voorschrijven van een leefregel, kortom over preventie. Deze eed wordt nog steeds door artsen uitgesproken, maar de beginzin is verdwenen. De coronacrisis lijkt hét moment om deze zin weer toe te voegen.

Het is fantastisch hoe keihard mensen in de zorg werken om mensenlevens te redden. Ze doen wat ze moeten doen: mensen genezen die ziek zijn. Maar het gevaar van een focus alleen hierop is dat er geen ruimte meer is voor alternatieve, aanvullende geluiden die het belang van preventie benadrukken. Nu we niet weten hoelang de crisis gaat duren, is het van essentieel belang ook te investeren in een op preventie gerichte geneeskunde.

Misschien wordt het tijd voor wat meer waardering voor al die mensen die investeren in hun gezondheid en daarmee zichzelf en de gemeenschap een onbetaalbare dienst bewijzen.

En hopelijk brengt deze crisis de overheid het inzicht dat ze echt moet investeren in een goede volksgezondheid, omdat daar ook mensenlevens mee gered worden.

Lees ook:

IJs eten kost meer levens dan corona nu eist

Wat is goed handelen? In de rubriek Nieuw Moreel Peil (NMP) onderzoekt Peter Henk Steenhuis ethische vragen uit het coronatijdperk

Dit is de tijd om de zorg grondig te hervormen

Weg met de automatische doktersbezoekjes en leve de gezonde leefstijl: Sophie Bijloos ziet volop kansen in coronatijd.

Sterftecijfer Covid-19 hoger dan bij vergelijkbare longontsteking

Bij een grote groep patiënten op de intensive care is de uitkomst nog ongewis. Maar uit de eerste Nederlandse cijfers blijkt dat Covid-19 dodelijker is dan vergelijkbare ziektes.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden