Opinie Veiligheid

Met de taser dwingt de agent op straat weinig respect af

Op straat wordt het niet veiliger voor agenten zolang ze vooral aan het handhaven zijn, stelt sociaal advocaat Jehanne Hulsman.

Erik Akerboom, korpschef van de Nationale Politie, pleit samen met anderen binnen de politie voor directe invoering van de taser (het stroomstootwapen) om het gezag van de politie naar de burger te herstellen. Zij maken zich zorgen over het toegenomen geweld tegen politieambtenaren, die zij hulpverleners noemen.

Het is echter beter niet over politieambtenaren te spreken alsof het hulpverleners zouden zijn, of alsof zij door de samenleving zo worden gezien. De politiek koos jaren geleden voor bepaalde doelen van de politie en strafrecht. Die leveren erkenning en waardering op. Er is echter niet gekozen voor deëscalatie en preventie, de zogeheten zachte doelen die moeilijker te meten zijn. Nee, er is gekozen voor handhaving en bestraffing. Daardoor hebben politieambtenaren niet meer de rol van hulpverleners, maar hoofdzakelijk die van handhavers van de wet. Daarbij hoort gebruik van dwangmiddelen en repressie, waarbij burgers door politiemensen worden aangesproken op al dan niet vermeend strafbaar gedrag.

Kwetsbaarder

Voor deze functie worden politiemensen niet beter betaald, niet beter opgeleid en ook niet op een zorgvuldiger manier begeleid. Met name de laagst opgeleide politieambtenaren worden op straat regelmatig met ingewikkelde situaties geconfronteerd waarin van hen verwacht wordt dat ze snel beslissingen nemen. Door de bezuinigingen op de geestelijke gezondheidszorg en het toenemend aantal mensen dat ongewild op de openbare ruimte is aangewezen, wordt de positie van de politie steeds kwetsbaarder bij de uitvoering van die handhaving. Het betreft immers steeds vaker burgers die geen kant meer op kunnen.

In het publieke domein, op straat, in het uitgaansleven, maar ook als de politie bij relatieproblemen aan huis komt, leidt deze aanpak tot wrijving. De prioriteit van de inzet van politie wordt bepaald door van bovenaf opgelegd beleid en de daarbij te behalen meetbare doelen. Preventie, het verlenen van hulp en deëscalatie zijn zoals gezegd geen beleidsdoelen in het huidige strafrecht. Hulpverlening is geen politiek gekozen doel.

Risico’s

In de discussie over de inzet van de taser blijft onderbelicht dat er ernstige ­risico’s kleven aan het gebruik van dit wapen. In een situatie waarbij de gebruiker niet bekend is met de gezondheid van degene op wie het apparaat gericht wordt, is er een werkelijk risico dat degene die getroffen wordt kan overlijden. Want bij hartfalen en hartritmeproblematiek kan een stroomstootwapen een hartstilstand tot gevolg hebben. Politiemensen weten meestal niet van tevoren welke gezondheidsproblemen de mensen hebben die zij benaderen. Daarmee levert de taser zowel voor de politieambtenaar die de gevolgen van het gebruik ervan niet kan overzien, als voor degene bij wie hij ­gebruikt wordt een onaanvaardbaar ­risico op.

De niet lang geleden ingevoerde wapenstok, de pepperspray, het dienstwapen, kennelijk is dit alles er niet in geslaagd respect van de burger voor het gezag van de politie te genereren, zo blijkt uit de wens van Akerboom en anderen. De voortdurende roep om hogere straffen voor geweld tegen politieambtenaren is deels door rechters gevolgd, maar heeft kennelijk ook niet het gewenste gezag opgeleverd.

Te verwachten is dat de taser dit ook niet zal doen. Gezag ontstaat als er respect is voor de uitvoering van een functie, waarvoor draagvlak bij de betrokkenen bestaat. Een inzet van politie die escalatie voorkomt, die hulp verleent, die inzet op preventie, waarbij er betere verhoudingen kunnen ontstaan tussen burgers en politie, levert in vrijwel alle gevallen meer veiligheid op voor zowel politieambtenaren als voor burgers.

Lees ook:
Akerboom wil toch een taser, en snel ook

Ook de politievakbond en wetenschapper Otto Adang zijn er niet meteen van overtuigd dat de taser het aanzien van de agent en diens veiligheid vergroot.

En de bodycam dan?

wee jaar geleden ging de politie het aantal camera's vergroten dat meeging op  straat. Ook dat moest de veiligheid van politiemensen vergroten.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden