Met burn-outklachten wil je helemaal niet bij de HR-manager zijn

Beeld Oomen, Arenda

Therapeute Inge Miltenburg-Bos roept HR-managers op om eerder in te grijpen bij burn-outsignalen. Ze richt zich echter tot de verkeerde groep, meent lezer Gerben Wierda. 

De titel 'human resource manager' geeft al aan waar het probleem zit. De medewerkers zijn namelijk een 'human resource' geworden, ofwel een 'bedrijfsmiddel' (in menselijke vorm). In de afgelopen decennia veranderde tegelijkertijd, en dat is geen toeval, de naam van de afdeling personeelszaken in HR. 

Die is er niet echt meer voor het personeel, maar vooral ter ondersteuning van het management. Dat weet het personeel ook, en vandaag de dag zijn de meeste personeelsleden er dus van overtuigd dat HR de laatste plaats is waar je naar toe moet als er wat met je is. Met HR wil je het liefst zo weinig mogelijk te maken hebben. Als je ermee te maken krijgt dan is dat alleen als er wat mis is, langdurige ziekte en burn-out, arbeidsconflict, reorganisatie enzovoort.

In de huidige cultuur van de medewerker als middel past ook dat op problemen van een personeelslid gereageerd wordt alsof men met een kapot ding van doen heeft. Kapotte bedrijfsmiddelen probeer je (zo snel mogelijk) te repareren, maar als dat te veel kost dan doe je ze weg en haal je een nieuwe.

Het is ironisch dat een goedbedoelde Wet poortwachter en de langdurige doorbetaling bij ziekte bijdragen aan die verslechtering. Doorbetaling bij langdurige ziekte en de rest van de Wet poortwachter zijn bedoeld om bedrijven te stimuleren voor betere arbeidsomstandigheden te zorgen en het ziekteverzuim terug te dringen. Als bedrijven mensen ziek maken, dan draait het bedrijf voor de kosten op, zo is de gedachte. De vervuiler betaalt.

Neo-liberale prikkels

Maar het feitelijke effect van dit soort neo-liberale financiële prikkels is dat bedrijven ook kunnen zoeken naar andere manieren om kosten en risico's te beperken. En dat doen ze ook, wat bijdraagt aan de groei van nul-urencontracten, gedwongen zzp-schap en andere uitwassen van het moderne kapitalisme. De extra onzekerheid leidt in de samenleving tot boosheid en angst. En daarmee naast een groei van politiek extreme denkbeelden ook tot meer stress en meer ziekte (vooral psychisch en dat is óók niet toevallig), terwijl het doel juist was dat minder te maken. Laten we daarom nu maar constateren dat dit niet werkt.

Er is een veel betere manier. Allereerst: schaf de veel te lange doorbetaling bij ziekte af voor individuele organisaties, maar richt in plaats daarvan een verplichte volksverzekering in voor deze risico's, een verzekering die ook betaald moet worden door zzp'ers. Betaal uit die verzekering het 'inkomen bij ziekte', ook aan zzp'ers. 

Ga vervolgens vanuit die verzekering genoeg inspecties inrichten voor een gezonde pakkans bij abominale werkomstandigheden en zorg er met een stevige bonus-malusregeling en boetes voor dat slechte inspectieresultaten deze risico's en kosten voor een bedrijf sturen. Stel misbruik strafbaar met stevige (ook financiële) sancties en handhaaf hier op. Kortom: haal ziekte zo veel mogelijk uit de economische overwegingen ten aanzien van personeelsbeleid.

Stop met nul-urencontracten

Verbied dan tevens nul-urencontracten, die op zich al een soort tegenstrijdigheid zijn. Stel wettelijk vast dat een contract minimaal 8 uur per week op een vast tijdstip is en stel vast dat onder een modaal uursalarisniveau extra uren (de flexibiliteit) met ten minste 25 procent meer salaris moeten worden betaald. Bestrijd, naast het ontwijken van belastingen, ook het ontwijken van meebetalen aan sociale zekerheid. Kortom: investeer in zekerheid. Dan kunnen bedrijven de naam van HR weer in personeelszaken veranderen en kan Inge Miltenburg-Bos gehoor vinden voor haar oproep.

Lees ook: Grijp vroeg in bij burn-outsignalen

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden