Commentaar

Merkel aan zet na winst van rechts

Angela Merkel Beeld REUTERS

De CDU/CSU van Angela Merkel is in de Duitse Bundestag zoals verwacht de grootste gebleven. De machtigste vrouw ter wereld (Time-magazine) kan daarmee nog vier jaar in het centrum van de macht blijven. Dat is niet ongunstig, ook niet voor de Europese Unie die zich stevig aan het beraden is op haar toekomst. 

Want Merkel heeft in haar drie termijnen tot nu toe bewezen het economische en politieke hart van het continent goed overeind te kunnen houden, ook in tijden van zware crisis.

De teruggang in zetels voor haar partij is echter zo fors dat de boodschap hard en duidelijk overkomt: er moet meer debat komen over essentiële politieke vraagstukken. De Grote Coalitie van CDU/CSU en SPD - traditionele tegenpolen - heeft het land bekwaam bestuurd, maar de discussie in de ogen van de Duitse kiezers kennelijk te veel gesmoord. Vooral over immigratie en integratie, over armoede en werkloosheid, en over de toekomst van Europa, zullen in Duitsland nu forse debatten losbranden.

Zoals in Nederland ook VVD en PvdA na hun samenwerking ruimte moesten laten aan de flankpartijen, zo zijn nu ook in Duitsland de flanken fors versterkt. In ongekende mate zelfs, in een land waar de kiesdrempel meestal voorkomt dat kleinere partijen het parlement kunnen betreden. En dan vooral op rechts. Want hoe goed die Linken en de Grünen het ook hebben gedaan, hun resultaat valt in het niet bij de ontwikkelingen op de rechterflank: de wederopstanding van de FDP en de explosieve doorbraak van de Alternatieve für Deutsch-land.

Duitsland volgt zo, met forse vertraging, zijn buurlanden. Overal in West-Europa hebben rechts-populistische partijen inmiddels aan de macht geroken, coalities gedoogd of van de regering deel uitgemaakt. De AfD is in zijn soort een nogal diffuse partij, met beangstigende kanten. Met een ideoloog (Georg Pazderski) die pleit voor ontwikkelingshulp in Afrika, vervolgde islamieten welkom heet en niet uitsluit dat over honderd jaar de islam gewoon bij Duitsland hoort. Maar ook met leiders die flirten met het naziverleden, claimen dat de holocaust Duitsers criminaliseert en geen ‘vermenging’ willen van het Duitse volk met buitenlanders.

De AfD kan als partij instabiel blijken - het vertrek van voorzitter Frauke Petry die in de Bondsdag haar eigen fractie wil beginnen is daar een voorteken van. Maar dat laat onverlet dat de rechtse proteststem die zich via de AfD heeft geuit gehoord moet worden, wil de onvrede niet als een veenbrand doorsmeulen. Het wordt voor de voorzichtig opererende Merkel nog een hele opgave daaraan tegemoet te komen.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Lees ook: Merkel wint, maar het voelt als verliezen

Lees hier alle commentaren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden