Weblog

Meneer, heeft u wel een diploma?

Mijn filosofieleraar, een brede man, warrig grijs haar en een grote neus. Hij zag er precies uit als hoe je een leraar filosofie zou beschrijven.

Volgens de man klopte elk ander vak van geen kant, bij Nederlands hoeft de jeugd van tegenwoordig enkel nog lectuur te lezen en in de theorieën van maatschappijwetenschappen werd gebruik gemaakt van huis tuin en keuken filosofie, het onderwijs is niet meer van het niveau dat het vroeger was. Mijn hele klas geloofde de man op zijn woord, en luisterde ademloos verder naar zijn uitwijdingen over de, voor het tentamen totaal irrelevante, relativiteitstheorie.

Nu de zomervakantie is afgelopen breekt er een spannende periode aan. Met hoeveel ophokuren moet ik mijn rooster dit jaar vol gaan maken? Hoeveel noodlokalen zijn er uit de grond gestampt? En voor welke vakken heb ik een (bevoegde) docent? Maar vooral: waar is onze leraar filosofie gebleven? Want in plaats van de wijze man stond er ditmaal een jongen voor de klas, nog nat achter de oren en net afgestudeerd. Biechtte meteen op geen onderwijsbevoegdheid te hebben voor onze klas.

Zo'n toeval is het niet, dat onze nieuwe filosofieleraar geen onderwijsbevoegdheid had. Ondertussen is een kwart van alle lesgevenden binnen het voortgezet onderijs onder- of onbevoegd. Mijn docent biechtte zijn onbevoegdheid zelf op, maar normaal is het voor leerlingen en ouders moeilijk te achterhalen wie de juiste papieren heeft. De website bevoegd.nl is een stille dood gestorven en de VO-raad laat weten dat het 'erg lastig is die cijfers te achterhalen' en openbaar te maken. Ik vraag me af of een directeur zelf geen interesse moet hebben in wie er met of zonder diploma voor de klas staat.

Directies van scholen nemen steeds meer genoegen met bekwame in plaats van bevoegde leraren. Maar hoe testen we of iemand bekwaam is om voor de klas te staan of niet? Juist, een bekwame leraar zou zonder te veel moeite een lesbevoegdheid binnen moeten kunnen slepen. Het is voor directies ook een steeds lastigere klus om wel bevoegde docenten te vinden, het beroep is niet aantrekkelijk. De lonen zijn bevroren, de klassen worden steeds groter en buiten het onderwijs hoor je vele horrorverhalen over ontembare scholieren.

Maar voor docenten zelf is het ook niet interessant om een lesbevoegdheid te halen. Zeker zij-instromers waarvan naast hun gezinsleven, het lesgeven en andere verplichtingen ook nog van wordt verwacht dat ze tijd moeten maken voor een opleiding is het niet gek dat ze liever onbevoegd blijven. Per slot van rekening doet een kwart van het docentenkorps dat, waarom zou je energie steken in een opleiding die geen meerwaarde heeft?

Deze website berichtte laatst dat het lerarenkort wel mee valt. Er zijn dit jaar minder scholieren naar huis gestuurd omdat er geen docent beschikbaar was. In het bericht wordt enthousiast gesproken over minder tekorten, maar hoe kunnen we daar van spreken als er helemaal niet een minder groot tekort is aan echte bevoegde docenten? Daarnaast blijkt dat het grootste tekort aan bevoegden ook nog ligt op de kernvakken.

Dit is het bekende verhaal, we weten al tien jaar lang dat we te weinig leraren hebben. We weten ook dat er een verband bestaat tussen de leerprestaties van de scholier en of zijn leraar een bevoegdheid heeft of niet. En toch schrikken we als we op de PISA ranglijsten teruglopen, of als het rekenen en taal niveau van onze scholieren niet hoog genoeg is.

Mijn klasgenoten geloven niet dat een leraar zonder papieren er voor moet zorgen dat zij hun diploma halen. En hoe kan een leraar die nog nooit een universiteit van binnen heeft gezien opleiden voor dat wetenschappelijke niveau? Die discussie willen we niet voeren in de klas. In plaats van pleisters plakken met oplossingen zoals een prestatiebeloning moeten we onze leraren de ruimte bieden om hun opleiding te halen, maar ook dat het onderwijs voor de docent zélf een uitdagende en inspirerende omgeving is waar je graag wilt werken.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden