null

OpinieDefensie

Meer geld naar Defensie? Nee, durf nu eens Europees samen te werken

Beeld Anita Huisman

We hebben niet meer geld voor defensie nodig. Als niet ieder Europees land een eigen marine, landmacht en luchtvaart zou willen hebben, was er geld genoeg voor een sterk Europees leger, betoogt kolonel op rust Cornelis H. Blok.

Nederland besteedt 11,5 miljard euro per jaar aan defensie en voor dat mooie bedrag krijgt men een gammele krijgsmacht. Dat geven de commandanten in Trouw van 2 april ook aan. De reden is dat Defensie álles wil: de nieuwste jagers, de meest geavanceerde fregatten, onderzeeërs, alle andere wapensystemen en ook nog tanks. Dat alles met een nationaal aankoopprogramma, veelal nationale opleidingen, onderhoudsprogramma’s en personele werving. Dat gaat niet voor die prijs en dus heb je voor vrijwel alle taken niets dat echt goed is en langere tijd goed werkt.

Niet meer geld, maar taakspecialisatie is de oplossing. Elk land kiest uit het palet een paar taken waar men goed in is en die men ook qua personeel en logistiek operationeel enige tijd kan volhouden. Overleg bij voorkeur in Europees verband.

Het beleid is ingegeven door angst

Een stap verder zou een Europees leger zijn, net als de VS, zonder inmenging van federale staten. Kiest men daarvoor, dan heeft Europa een gigantisch budget beschikbaar en een reservoir aan personeel. Men zou moeten stoppen met nationale deelbelangen na te streven, die niets met veiligheid te maken hebben. Van dat vermorsen van defensiegeld zijn honderden navrante voorbeelden te geven.

Het leidend thema bij het denken over defensie is angst. Angst om macht te verliezen, angst voor verlies van soevereiniteit. Nu is angst een slechte raadgever, zegt men, maar in het internationaal discours is het toch echt een leidend thema.

In Europa geven de landen, ondanks een gemeenschappelijke dreiging, vrijwel totaal gescheiden van elkaar enorme sommen uit aan ­bewapening. Als we dat Europees zouden doen, dan komen er reusachtige besparingen vrij. Toch doen we dat niet, met als gevolg dat we tientallen wapensystemen hebben, die niet op elkaar lijken en soms niet goed ­inter-operabel zijn.

Nu gaat het niet alleen om wapensystemen, maar ook hebben ­Europese landen allerlei verschillende regelingen voor het toepassen van gewapend geweld. Ook die sluiten niet op elkaar aan. Nationalisme zet de toon. Dit is niet alleen duur, dit is ­gevaarlijk.

De veiligheid van Denemarken en België is dezelfde

Immers, er is nauwelijks enig verschil in het verzekeren van de veiligheid voor bijvoorbeeld Denemarken, Portugal, België of Griekenland. Toch tuigen al die landen ieder voor zich een nationale krijgsmacht op. Wie denkt dat de geopolitieke ligging van die landen wel een nationale defensie vergt, is alleen bezig met nationale agenda’s, die vaak niets met veiligheid van doen hebben. In bijvoorbeeld Iowa of Oregon in de VS heeft die overheid niets te zeggen over bijvoorbeeld het werven van gevechtspiloten of het aankopen van legertrucks of het opstellen van een geweldsinstructie. En dat is maar goed ook.

Nu proberen sommige landen in Europa wel iets te doen aan internationale samenwerking, maar de schaal is te bescheiden. Er is bijvoorbeeld de UK-NL Amphibious Force of de binationale legerkorpsstaf Duitsland/Nederland in Münster. Nog steeds is dat niet echt Europees, maar slechts een samenwerking tussen twee landen en daarom is de efficiencywinst ook beperkt.

Stel nu eens dat alle Europese landen bijvoorbeeld gezamenlijk één soort militaire truck aanschaffen, daarbij één set reserveonderdelen hebben, één opleiding voor monteurs en chauffeurs en één wervingstraject van dat personeel. ­Reken maar eens uit wat het verschil is tussen de huidige situatie en de nieuwe opzet. Er is in Brussel al een EU militaire staf, nu nog met ­beperkte bevoegdheden, maar dat kan anders worden bij gebleken politieke wil. Het is lastig om het starre soevereiniteitsdenken te doorbreken, maar in dit geval is dat noodzakelijk. Zo doormodderen is roekeloos. En ja, de bescherming van de nationale defensieindustrie helpt ook niet echt.

Meer geld naar Defensie, zoals de commandanten nu adviseren, leidt tot doorgaan met verspilling en vermorsen van defensiebudgetten en niet tot meer gevechtskracht. Dat zou men dus niet moeten doen.

Lees ook:

Geef ons geld, zeggen deze topmannen van Defensie: ‘Wij zijn de klaplopers van de Navo’

De top van Defensie vindt dat er fors meer geld bijmoet om de krijgsmacht overeind te houden. Bij wijze van uitzondering treden ze daarom in de openbaarheid.

‘Defensie moest van ver komen, maar we doen wel degelijk mee’

Defensie moest ‘van ver komen’, zegt minister Ank Bijleveld zelf. Maar de rust lijkt terug. Aan internationale verzoeken kan Nederland nog lang niet altijd voldoen ‘Maar we doen wel degelijk serieus mee.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden