Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Meer blauw helpt niet om het drugsprobleem te tackelen

Opinie

Tom Blickman

De politie doet onderzoek bij een drugslab in een bedrijfspand in Geldrop. © ANP
Opinie

Al vijftig jaar blijkt dat opsporing en strafrecht niet werken om de schade door drugs tegen te gaan, betoogt Tom Blickman van de internationale denktank Transnational Institute (TNI).

Het onderzoek 'Nederland en synthetische drugs: Een ongemakkelijke waarheid' van de politieacademie, naar de rol van Nederland in de productie van synthetische drugs heeft een hoog gehalte van 'Wij van WC-eend adviseren WC-eend'. Het rapport verscheen eind augustus. De opsporingsinstanties hebben meer geld en middelen nodig, is de voorspelbare uitkomst. 

Lees verder na de advertentie

En passant wordt de concurrentie om de beperkte overheidsbudgetten, degenen die een volksgezondheidsaanpak voorstaan, in de verdachtenbank gezet. Ze staan een 'effectief' repressief beleid in de weg.

De productie van heroïne, cocaïne en synthetische drugs neemt wereldwijd toe, ondanks de decennialange drugsoorlog

Het is een bekende truc. Je maakt wat wetenschappelijke politie-onderzoekers lekker met een budget, laat het onderzoek uitvoeren en subsidiëren door politievriendelijke instituten zoals de Politieacademie of universitaire politieleerstoelen. Je maakt een journalist lekker met een primeur en de agenda is bepaald: verontruste ministers, Kamervragen, met aan het eind meer budget en verruimde opsporingsbevoegdheden. Uiteindelijk druk je een repressieve tunnelvisie door. Zonder dat aangetoond is dat die aanpak effectief is.

De vraag of meer van hetzelfde voor de rupsjes-nooit-genoeg van politie en justitie wat oplevert wordt nooit gesteld. Een strafrechtelijke aanpak gaat het drugsprobleem niet oplossen, dat is sinds het Enkelvoudig Verdrag inzake verdovende middelen uit 1961 wel duidelijk. Het laatste rapport van de VN spreekt boekdelen: de productie van heroïne, cocaïne en synthetische drugs neemt wereldwijd toe, ondanks de decennialange drugsoorlog.

Naïef

Aan het eind van de vorige eeuw was er een vergelijkbare hysterie rond synthetische drugs. Het resultaat was een unit synthetische drugs, verruimde opsporingsbevoegdheden en meer budget. Heeft het wat opgeleverd? Nee, zoals de onderzoekers zelf concluderen. Het is nogal naïef om te veronderstellen dat het nu anders zal gaan. Volgens de onderzoekers legde het toenmalige beleid te veel nadruk op het voorkomen van negatieve gezondheidseffecten. Deze volksgezondheidsaanpak zou leiden tot een te tolerante houding.

Moeten we dit circus nu weer meemaken om aan het eind, na honderden miljoenen te hebben verbrast, te concluderen dat het niet werkt?

In het geval van cannabis is het besef dat het anders kan eindelijk doorgedrongen. Nederland begint te kijken naar een oplossing die in verschillende staten in de VS, in Uruguay en Canada al is omarmd: het legaal reguleren van de markt om de criminaliteit terug te dringen en gezondheidsrisico's te verminderen.  

Daaraan voorafgaand hebben we dezelfde ontwikkeling gezien die we nu zien rond synthetische drugs: alarmbellen over infiltratie van de cannabismarkt door zware criminelen die het klimaat rijp moest maken voor hogere budgetten, speciale taskforces en ruimere strafrechtelijke en bestuursrechtelijke bevoegdheden.

Contraproductief

Allemaal gebakken lucht, bedacht tijdens strategische bijeenkomsten over hoe de publieke opinie en de politieke besluitvorming te beïnvloeden en, zo nodig, het door het ministerie laten manipuleren van onderzoeken van het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC). Bovendien, volgens een gedegen analyse van de cijfers die de onderzoekers presenteren, klopt er weinig van: het gebruik in Nederland zelf is ongeveer 6 procent van wat de onderzoekers hebben berekend. Moeten we dit circus nu weer meemaken om aan het eind, na honderden miljoenen te hebben verbrast, te concluderen dat het niet werkt?

De voorgestelde strafrechtelijke aanpak is contraproductief. Het criminele milieu zal verharden met als gevolg meer slachtoffers. De kwaliteit van de xtc zal verslechteren met als gevolg meer slachtoffers. Andere synthetische drugs zullen op de markt komen waarvan de gezondheidsrisico's onbekend zijn. De 'ongemakkelijke waarheid', om het onderzoeksrapport te citeren, moet maar eens benoemd worden: deze repressieve tunnelvisie gaat over lijken.

Lees ook:

Veel blauw op het station, maar werkt dat wel?

Amsterdam zegt goed voorbereid te zijn op terrorisme en de verdachte werd vrijdag snel gepakt. Doet Nederland het zo goed met veiligheid in de publieke ruimte? 

Politie infiltreerde maand in online marktplaats voor drugs

Het is de Nederlandse politie gelukt om het beheer van een grote online ondergrondse marktplaats volledig over te nemen. Daardoor is bijna een maand lang informatie verzameld over wereldwijde kopers en verkopers van drugs. 

Deel dit artikel

De productie van heroïne, cocaïne en synthetische drugs neemt wereldwijd toe, ondanks de decennialange drugsoorlog

Moeten we dit circus nu weer meemaken om aan het eind, na honderden miljoenen te hebben verbrast, te concluderen dat het niet werkt?