OpinieDiscriminatie

Media moeten beseffen dat anti-Aziatische ‘grappen’ niet kunnen

null Beeld

Sinds de coronacrisis nemen anti-Aziatische uitingen toe, niet alleen op straat. Media moeten hier kritischer op zijn, vindt schrijver en mediawetenschapper Reza Kartosen-Wong

Het Kennisplatform Integratie & Samenleving publiceerde onlangs ‘De Stilte Voorbij’, een verkennend onderzoek naar ervaren discriminatie van mensen van Oost-Aziatische komaf. Het rapport is urgent; sinds de uitbraak van het coronavirus neemt anti-Aziatisch racisme sterk toe. Populaire Aziatisch-Nederlandse socialemedia-accounts als Asian Raisins en broodjekaasmetsambal staan bol van de voorbeelden. Nederlanders van onder andere Chinese, Vietnamese en Koreaanse komaf vertellen dat ze al sinds de basisschool worden gepest en uitgemaakt voor ‘poepchinees’ en ‘vieze spleetoog’, dat ze te horen krijgen dat ze ‘hier niet thuishoren’ en dat ze op straat vies worden aangekeken en worden uitgescholden.

Belaagde vrouwen

Mijn Chinees-Nederlandse vrouw maakte dat laatste kortgeleden nog mee, toen ze met ons zoontje op straat liep en uit het niets door een voorbijganger werd uitgemaakt voor ‘vieze kutchinees’. Voor vrouwen van Aziatische komaf komt daarbij dat ze door mannen worden belaagd met seksueel getinte opmerkingen als ‘me love you long time’, ‘sucky sucky’ en de vraag of hun geslachtsdeel ‘net zo strak is als hun ogen’. En dan zijn er nog verschillende gevallen van fysiek anti-Aziatisch geweld.

Onder Aziatische Nederlanders kunnen deze ervaringen al op jonge leeftijd leiden tot gevoelens van uitsluiting en het gevoel anders te zijn, een negatief zelfbeeld, zelfhaat en tot wat filosoof en psychiater Frantz Fanon het opzetten van ‘witte maskers’ noemt. Het kan er ook toe leiden dat ze zich minder Nederlands voelen en zich afkeren van Nederland.

Wie is de Mol?

Het anti-Aziatisch racisme is onlosmakelijk verbonden met de wijze waarop in onze media en cultuur wordt gesproken over mensen van Aziatische komaf. Openlijk anti-Aziatisch racisme tiert welig op sociale media. Radio 10-dj Lex Gaarthuis zong vrolijk dat het coronavirus ‘allemaal de schuld was van die stinkchinezen’. In lesmateriaal voor het basis- en voortgezet onderwijs komen nog oefeningen voor die mensen van Chinese komaf stereotyperen en stigmatiseren. En vorige maand maakte Wie is de Mol?-deelnemer Charlotte Nijs een racistisch spleetooggebaar om een Zuid-Koreaanse hitsong uit te beelden. Pas na ophef op sociale media bood AvroTros excuses aan die niet erg oprecht overkwamen. Geen woord over de essentie van het probleem: een hardnekkige witte blik, geracialiseerde vooroordelen en racisme.

Jeugdjournaal

Enkele media als FunX, OneWorld, (toen nog) DWDD en het Jeugdjournaal besteedden vorig jaar aandacht aan anti-Aziatisch racisme. Zo liet het Jeugdjournaal Aziatisch- Nederlandse kinderen uitgebreid aan het woord over hun ervaringen met racisme. Veel grote dagbladen, talkshows en nieuws- en actualiteitenprogramma’s bespreken het onderwerp nauwelijks of versterken anti-Aziatische sentimenten juist.

Op1 en Jinek hebben hier nog steeds geen noemenswaardige aandacht aan besteed. Maar ondertussen konden Op1-presentator Paul de Leeuw en tafelgasten als ziekenhuisdirecteur Marcel Levi er wel ongestoord stigmatiserende en stereotyperende opmerkingen en ‘grappen’ over Chinezen maken. Het NOS Journaal en Nieuwsuur ondersteunden items over corona, zelfs als die over Nederland gingen, met beelden van Aziatische personen.

Nederlandse media dragen uiteindelijk bij aan het bevestigen van racistische, oriëntalistische denkbeelden: mensen van Aziatische komaf zouden moreel en cultureel inferieur zijn en een Geel Gevaar voor het Westen vormen.

Media moeten er actief op toezien dat ze geen voedingsbodem voor anti-Aziatisch racisme creëren. Ze moeten voorkomen dat ze zelf geracialiseerde Aziatische stereotypen en anti-Aziatische denkbeelden bevestigen, reproduceren en normaliseren. Daarnaast is het gezien hun rol in de samenleving van belang dat ze dit probleem vaker en (zelf)kritisch bespreken. Nu Aziatische Nederlanders zich steeds luider uitspreken over anti-Aziatisch racisme kunnen media hun zorgen en hun stemmen niet langer negeren.

Lees ook:

Die Chinees van Dr. Seuss kan echt niet meer

Na kritiek op racistische stereotypen in kinderboeken van Dr. Seuss, heeft de uitgever besloten er zes uit de handel te nemen.

Deze jongeren zijn discriminatie zat: ‘Bestrijd het virus, niet de mensen’

Sinds de uitbraak van het nieuwe coronavirus in Wuhan, ervaren Chinese Nederlanders meer discriminatie. Drie jongeren vertellen wat ze te horen krijgen op straat.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden