Opinie Ouderenzorg

Medewerkers betalen de prijs van betere verpleeghuiszorg

Volgens de inspectie gaat het beter met de verpleeghuiszorg in Nederland. Bewoners krijgen meer zorg en aandacht. Maar wie heeft dat eigenlijk bereikt? En ten koste van wat?, vragen Casper Mazurel en vier (ex-)collega-verzorgenden in de ouderenzorg zich af.

Wij werken als verzorgenden, en al jaren onder té hoge werkdruk: veel werk, weinig tijd en steeds complexere zorg. We zijn de vijftig gepasseerd en zijn allen mantelzorger, net als heel veel andere verzorgenden in de verpleeg­huiszorg.

Het gaat in die zorg wellicht iets beter, maar nog lang niet goed. We zien dagelijks hoe de zorg tekortschiet. Dat doet ons pijn. Als mantelzorgers leggen we de lat wellicht hoog; we willen onze cliënten die zorg bieden die we onze eigen naasten ook toewensen.

Zie je wel!

Maar ook als we de lat laag leggen, is ons werk nooit af in de tijd die we ervoor betaald krijgen. Dus blijven we langer, komen we in onze vrije tijd terug of nemen we werk mee naar huis. En nog vragen we ons elke dag af of we genoeg hebben gedaan. Maar overwerk en vrijwilligerswerk worden niet uitbetaald, of zelfs maar opgemerkt. Sterker nog, het werkt tegen ons. Als we namelijk tóch het onmogelijke hebben gedaan ten koste van onze eigen vrije tijd zeggen bestuurders: ‘Zie je wel! Het kan dus wel!’ Maar wij vragen ons af: ten koste van wie?

We worden ouder en houden het werk bijna niet meer vol: onregelmatige diensten en fysiek en mentaal zwaar werk zijn een aanslag op onze gezondheid. Halen we ons pensioen wel in de zorg? Sommigen van ons gaan nu al minder werken of eerder met pensioen als dat financieel kan, of kiezen ander werk. Voor de werkgever gunstig, want zo houden we de verzuimcijfers laag. Het werk heeft een probleem, maar wij betalen de prijs met ons inkomen en pensioen. Zie je wel, het kan dus wel! Maar ten koste van wie?

We willen graag goede zorg bieden voor onze cliënt, maar als cliënten het onmogelijke van ons vragen, zegt de manager dat we het tóch moeten doen, voor de ‘cliënttevredenheidscijfers’. Zo kan de organisatie mooie cijfers laten zien. Maar ten koste van wie?

Overbelast

Gelukkig zien familieleden meestal wél hoe het onmogelijke van ons wordt gevraagd, en springen ze bij. Maar zo verworden zij zelf van overbelaste mantelzorgers tot zorgvrijwilligers die de gaten in de zorg dichten. Zie je wel, het kan dus wel! Maar ten koste van wie?

Te veel collega’s zijn bitter door gebrek aan waardering. Zij trekken de deur achter zich dicht, zetten geen stap extra meer. Onze stem wordt té vaak niet gehoord. Het middenmanagement staat stilzwijgend achter ons, maar zij mogen het niet zeggen. Dus gaat het door, omdat ook wij zwijgen.

Natuurlijk kunnen we ook verhalen vertellen over wat er goed gaat. Maar onze ervaring is dat die verhalen té vaak worden gebruikt om nieuwe bezuinigingen door te voeren.

Eigen baas

Onze enige uitweg lijkt stemmen met de voeten. Dus lopen we weg uit de zorg of worden we zzp’er. Als eigen baas met zeggenschap en vrijheid en ook nog beter betaald. Dit is natuurlijk geen oplossing, het is een noodoplossing. Voor ons is dit werk een roeping, we doen het werk uit liefde, maar die liefde gaat ten koste van onszelf.

We willen dat beleidsmakers en bestuurders zich realiseren dat het werken in de zorg een aanslag doet op onze vrije tijd, financiële zekerheid, gezondheid en ons welzijn. Onze werkomstandigheden moeten verbeteren.

Als dit niet op de politieke agenda komt, neemt de uitstroom alleen maar toe. En dat is dweilen, betaald en onbetaald, met de kraan open.

Dit stuk is mede geschreven door vier andere (ex-)verzorgenden. Het pleidooi wordt ondersteund door prof. Tineke Abma en onderzoekers van het project Gezond Zorgen van het Amsterdam UMC.

Lees ook:

Hugo Borst en Carin Gaemers: ‘De zorg vernieuwt al, Henk Kamp’

Die grote verandering in de zorg voor ouderen, waar Henk Kamp om vraagt, is al een tijd bezig, met succes. Hugo Borst en Carin Gaemers, schrijvers van het ‘Manifest Scherp op Ouderenzorg’, nodigen hem daarom uit om in gesprek te gaan.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden