null

OpinieVaccineren

Massavaccinatie remt juist de ontwikkeling van nieuwe virusvarianten

Een onbestreden virus heeft juist meer kans om te muteren, stellen Rampal Etienne en Timo van Eldijk, verbonden aan het Institute for Evolutionarty Life Sciences, Rijksuniversiteit Groningen, in reactie op het pleidooi van Daniël Miedema om te stoppen met massaal vaccineren.

Rampal Etienne en Timo van Eldijk

Fysicus Daniël Miedema stelt in een opiniestuk van 12 december dat we moeten stoppen met massale vaccinatie omdat dit selectievoordeel zou opleveren voor nieuwe, gevaarlijkere varianten. Als alternatief stelt Miedema vaccinatie van kwetsbare groepen voor.

De onderliggende redenering klopt echter niet helemaal. Varianten duiken niet pas op wanneer een groot deel van de bevolking afweer heeft opgebouwd. De alfa- en deltavariant waren er al voordat grote delen van de bevolking waren ingeënt, en zijn juist daar ontstaan waar nog niet veel gevaccineerd was. Ook de omikronvariant is waarschijnlijk ontstaan in een gebied met een relatief lage vaccinatiegraad.

Wanneer iemand geïnfecteerd raakt, gebruikt het coronavirus de geïnfecteerde cellen van de gastheer om zichzelf te kopiëren. Er is een kleine kans dat daarbij een klein ‘foutje’ optreedt. Precies deze kopieerfouten, mutaties genaamd, zijn cruciaal voor het ontstaan van nieuwe virusvarianten.

Bij elke mutatie is er een kleine kans dat die leidt tot een variant die besmettelijker of gevaarlijker is dan de dominante variant. Hoe vaker het virus gekopieerd wordt, hoe groter de kans dat een nieuwe variant ontstaat. Een onbestreden virus heeft vrij spel om te muteren.

De verspreiding indammen

Vaccinatie heeft twee voordelen. Ten eerste reduceert vaccinatie het aantal besmette personen en dus het aantal virusdeeltjes. Ten tweede: als een gevaccineerd persoon toch besmet raakt, verloopt deze infectie meestal milder; het vaccin heeft het immuunsysteem voorbereid op het virus en door de immuunreactie van het lichaam worden minder cellen geïnfecteerd en dus zal het virus veel minder vaak worden gekopieerd. Omdat er minder virusdeeltjes worden gemaakt, is ook de kans op verspreiding kleiner.

Kortom, door vaccinatie kan de verspreiding van het virus ingedamd worden, en dus kunnen nieuwe gevaarlijkere of besmettelijkere varianten minder makkelijk ontstaan.

Als de populatie volledig gevaccineerd is, is er weliswaar een selectiedruk voor vaccinontwijkende varianten, maar deze selectiedruk is er ook als slechts een deel van de populatie gevaccineerd is.

In dat geval vindt in het ongevaccineerde deel van de populatie een grotere productie van nieuwe varianten plaats, en is de kans veel groter dat er een vaccinontwijkende variant ontstaat. Daarom is snelle vaccinatie van de gehele wereldpopulatie essentieel.

Lees ook:

Stop de massavaccinatie, juist om de evolutie van het coronavirus af te remmen

Door de hele bevolking te vaccineren, zorgen we ervoor dat een resistente variant van Sars-CoV-2 gaat groeien. Hierdoor lopen kwetsbaren gevaar, omdat de vaccins er niet tegen werken, betoogt natuurkundige Daniel Miedema.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden