null Beeld Trouw
Beeld Trouw

ColumnStevo Akkerman

Mark Rutte schaatst door op één been en kan nog winnen ook

Bij de Elfstedentocht van 1997 verloor toerrijder Toon Dobbe de helft van een been bij het passeren van een bruggetje, maar hij schaatste gewoon door en haalde de finish. “Op een gegeven moment doet alles pijn, dan voel je eigenlijk niks meer”, verklaarde Dobbe na afloop. Gevraagd of hij nog een stukje voor kon doen, moest de schaatser echter afhaken. “Nu gaat het niet meer, de hele ambiance is weg.”

Een geweldige sketch van Van Kooten en De Bie was dat. En ook, als je het mij vraagt, een perfecte illustratie van wat zich op dit moment afspeelt in de vaderlandse politiek. Na de val van het kabinet vanwege het toeslagenschandaal schaatste Mark Rutte gewoon door, en in de euforie van zijn verkiezingszege ontging hem hoe gehavend hij was.

Niet-bestaande ‘radicale ideeën’

Bij de ‘functie elders’-crisis begon hij even te zwabberen, maar hij herpakte zich snel en zag het helemaal zitten om met niet-bestaande ‘radicale ideeën’ een doorstart te ­maken.

Maar nu hapert dat toch, omdat hij slechts met één been rijdt – wel een mandaat van de kiezer, maar geen vertrouwen van zijn oude coalitiegenoten, het CDA min of meer uitgezonderd. En hier wreekt zich dat Ruttes oud-bondgenoten niet durfden in te grijpen toen de tijd rijp was. Ze stonden bij het bruggetje, riepen wel van alles, maar lieten de schaatser gaan.

Waar doel ik op? Op de avond van 1 april, het heftige debat na de onjuiste, zo niet leugenachtige verklaringen van Rutte over de Omtzigt-notitie, dat in feite het debat was dat over de toeslagenaffaire nooit werd gevoerd. Ik volg nu de analyse van ‘de Haagse insider’, een mysterieuze twitteraar die er al vaak blijk van heeft gegeven dicht bij het vuur te zitten. Leunend op het adagium dat wie de heerser wil treffen wel raak moet schieten, verwijt hij Sigrid Kaag dat ze in april slechts de motie van afkeuring tegen Rutte steunde, en niet de motie van wantrouwen waar dertien partijen voor stemden, inclusief de altijd zo loyale SGP.

Weliswaar verklaarde Kaag dat ze zelf niet zou doorgaan als ze zo’n afstraffing zou krijgen (van de zeventien fracties stemde alleen de VVD tegen de motie van afkeuring), maar toch liet ze Rutte hier ontsnappen. CDA en CU hadden niet achter kunnen blijven, aldus onze insider, als Kaag voet bij stuk had gehouden en dan was het aftreden van Rutte ­onvermijdelijk geweest.

In plaats daarvan koos ze ervoor toch met hem de formatie in te gaan, kennelijk verwachtend dat ze iets terug zou krijgen voor het feit dat ze hem had gered, namelijk een coalitie met PvdA en GroenLinks. Dat had, anders dan een voortzetting van Rutte III, een werkelijke verandering kunnen betekenen, inclusief een gezondere bestuurscultuur. Maar Kaag kreeg, getuige haar HJ Schoo-lezing, niets terug van Rutte, die Hoekstra aan zijn zijde wist. “Misschien was ik al die tijd te goedgelovig”, zei Kaag. “Ik dacht dat het menens was, dat werken vanuit de inhoud.”

En nu? Als uit deze ontsporing nog een hecht minderheidskabinet tevoorschijn komt, zou dat een wonder zijn. Ik zie eerder nieuwe ver­kiezingen komen. En die wint Mark Rutte dan. Op één been.

Drie keer per week schrijft Stevo Akkerman een column waarin hij de ‘keiharde nuance’ en het ‘onverbiddelijke enerzijds-anderzijds’ preekt. Lees ze hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden