Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maken stereotypes van decennia terug een liedje van minder artistieke kwaliteit?

Opinie

Sylvain Ephimenco

© Trouw
Column

Voorafgaand aan een leuke fietstocht vindt altijd een ritueel plaats. Het gaat om de keus voor de zanger of zangeres die gedurende heel wat kilometers mijn trommelvliezen gaat strelen. 

(Let op: volume nooit hard zetten zodat je de auto’s altijd blijft horen naderen.) Dit ritueel kan soms veel tijd in beslag nemen omdat de keus tussen de honderden artiesten die mijn smartphone bevolken niet vanzelfsprekend is. Onveranderd blijft als criterium dat de gekozene over veel tekst moet beschikken. Daarom ook mijn traditioneel chauvinistische keus voor een ouderwetse Franse chansonnier, die meestal al een tijdje onder de grond ligt: van Georges Brassens tot Moustaki, van Brel tot Barbara enzovoort.

Lees verder na de advertentie

Tekst loopt door onder de video

Afgelopen zondag viel mijn oog op Guy Béart, twee jaar geleden op 85-jarige leeftijd gestorven. Maar na amper tien kilometer schrok ik hevig. Niet door de zoveelste Italiaanse automobilist die mij de berm in probeerde te duwen, want dat ben ik wel gewend. Nee, het ging om de tekst van het liedje ‘Qu’on est bien’ van de eerste lp die Béart in 1957 uitbracht. In het Nederlands zou het zo geklonken hebben: ‘Wat is het fijn om in de armen te liggen van iemand van het geslacht dat we niet bezitten, van een persoon van het andere geslacht’. Was dit niet een vorm van uitsluiting van de homoseksuele medemens? Zeker in deze tijd van artistieke correctheid waarin alles opnieuw met de kennis en normen van nu wordt heroverwogen? Of was ik misschien zelf doorgeschoten in mijn overpeinzingen? Thuis aangekomen sprong ik van het zadel naar het toetsenbord en tikte de naam van de zanger, de titel van het lied en het woord ‘homophobie’ in. Grote Broer Google liet me onmiddellijk afdalen in de krochten waar de gedachtenpolitie met zijn schaar zwaait.

Dit soort tekst zul je tegenwoordig niet zo snel meer gezongen horen worden

Inderdaad, Guy Béart had zich met dat lied bij velen onmogelijk gemaakt. Zijn ‘Qu’on est bien’ was te hetero dus homo-onvriendelijk en zijn tekst ‘bedroevend slecht’. Béart was hiervoor zelfs, kort voor zijn dood dus meer dan een halve eeuw na het uitbrengen van het liedje, tijdens een radiogesprek streng op het matje geroepen.

Ook Brassens bleek met het lied ‘Trompettes de la renommée’ (1962) erg fout: ‘zouden deze goddelijke trompetten harder luiden/wanneer ik zoals iedereen een beetje nicht zou zijn/ als ik heupwiegend als een jongedame plots de houding van een gazelle zou aannemen?’ Inderdaad stereotype uit 1962.

Maar maakt dit het liedje van minder artistieke kwaliteit? En wat te denken van het seksisme van mijn geliefde Claude Nougaro (1929-2004) met ‘les Don Juan’: ‘Wat je allemaal niet voor onzin moet kunnen zeggen/ om eindelijk vanaf je bed/ naar een bh te kunnen turen/ naar een paar kousen op een tapijt’.

Dit soort tekst zul je tegenwoordig niet zo snel meer gezongen horen worden.

En wie weet of je ooit als zanger, zoals nu in de VS voor jeugdboeken, op de goedkeuring vooraf van sensitivity readers zal moeten wachten eer je een noot hebt uitgebracht.

Drie keer per week schopt Sylvain Ephimenco in zijn column heilige huisjes omver.

Lees ook: 
Zelfs Hans Teeuwen maakt geen liedjes meer over 'weet-je-wel'

Na de aanval op een joodse leraar in Marseille, de aanrandingen in Keulen en de aanslagen in Parijs klinken er overal aanbevelingen die ons leven veiliger moeten maken, stelt Ephimenco, maar die zwaar ingrijpen in ons leven.

Deel dit artikel

Dit soort tekst zul je tegenwoordig niet zo snel meer gezongen horen worden