ColumnSylvain Ephimenco

Mag ik schrijven dat strenge lockdowns niet helpen?

De analyse gisteren in Trouw onder de kop ‘Nogmaals: het is geen gewone griep’ heeft me getroffen en aan het denken gezet. Zeker vanwege het dwingende karakter van deze kop, die geen twijfel lijkt te kennen. En ik moet met enige schaamte bekennen dat ik vanaf de eerste weken van deze pandemie wel ben gaan twijfelen.

In het bijzonder over de cijfers en de methodiek om het virus te bestrijden: was de remedie (straks de ergste economische crisis sinds 1929, volgens het IMF), niet erger dan de kwaal (met minder sterfgevallen dan voorspeld)? Als ik het goed heb begrepen, wordt te pas en te onpas een vergelijking gemaakt tussen Covid-19 en een griep. Dit ondermijnt de saamhorigheid en werkt polariserend ‘in tijden van schouder aan schouder’. Dat wil niemand, en ook ik niet, maar vormen twijfel en kritische zin soms geen elementaire waarden in de journalistiek?

Hoe zit het met de sterftecijfers?

Laten we van vooraf aan beginnen. De coronagriep is veel heftiger dan de griep uit 2018: de patiënten met de ernstigste symptomen moeten langdurig worden beademd en de ic’s zijn hierdoor overvol. Maar hoe zit het met de sterftecijfers? In 2018 stierven wereldwijd tussen de 600.000 en 700.000 patiënten aan de ‘gewone’ griep. Covid-19 maakte tot dinsdag 125.966 slachtoffers. Zeker: hoewel overal de sterftecijfers dalen, is Covid-19 nog niet uitgeraasd. Maar of het aantal coronadoden straks vijf of zes keer hoger zal liggen, zoals in 2018, lijkt (voorlopig) niet aannemelijk. Ja, maar het is dankzij de drastische maatregelen om het te bestrijden dat Covid-19 niet zoveel slachtoffers (voorlopig) heeft gemaakt als de griep uit 2018. Hoe efficiënt zijn dan die maatregelen? Laten we de drie Europese landen nemen die de strengste lockdowns hebben toegepast.

Waarom zijn het uitgerekend die drie landen die de abominabelste coronasterftecijfers kennen in Europa? Italië tot dinsdag 21.067 doden, Spanje 18.056 en Frankrijk 15.729. Daarentegen telt Duitsland, dat een veel omvangrijkere bevolking heeft en geen strenge maatregelen heeft genomen, ‘maar’ 3294 doden. Zweden (10 miljoen inwoners), dat helemaal geen lockdown kent, komt op 1033 doden. Gerelateerd aan de Italiaanse bevolking zou dit rond de 6000 doden zijn.

Staart van Europa

Volgens de Oeso bungelen die drie genoemde lockdown-landen aan de staart van Europa als het gaat om het aantal ic-bedden. Italië had voor de epidemie 2,6 bedden voor 1000 inwoners (5000 in totaal), maar Duitsland staat op de eerste plaats in Europa met 6 bedden voor 1000 inwoners en in totaal 28.000 (!) ic-bedden. Mag ik dan schrijven dat strenge lockdowns niet helpen, maar wel een beter en intelligent sanitair beleid?

En nog een vraag: hoeveel ellende, werkloosheid, honger, armoede, migratie en zelfmoorden zal de ‘ergste economische crisis sinds de Grote Depressie uit 1929’ niet veroorzaken? Over enkele maanden zullen we de balans opmaken en misschien zal dit voor consternatie en spijt zorgen. Voorlopig beroep ik me op mijn onvervreemdbare journalistieke recht om te twijfelen en cijfers te vergelijken.

Drie keer per week werpt columnist Sylvain Ephimenco zijn blik op de actualiteit. Lees zijn columns hier terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden