Beeld Trouw

Commentaar Kerkgebouwen

Mag een kerk veranderen in een trampolinepark?

Mag een kerk veranderen in een trampolinepark? In Trouw staan zaterdag foto’s van de Clemenskerk in Hilversum, een architectonisch hoogstandje uit 1914. In 1996 kwamen gelovigen voor het laatst in het gebouw bijeen. Het stond lang leeg en er volgden mislukte pogingen tot herbestemming, totdat er vorig jaar een trampolinepark van werd gemaakt.

Deze krant bracht in kaart hoeveel kerkgebouwen Nederland telt en hoeveel van die kerken een andere functie hebben gekregen. Dat zijn er zo’n 1400. Een op de vijf kerken in ons land is geen kerk meer.

Het is het onvermijdelijke gevolg van de verdergaande ontkerkelijking van ons land. Voor gelovigen zijn het pijnlijke processen. Zij hebben afscheid moeten nemen van het gebouw waarin zij – en de generaties voor hen – veel hebben meegemaakt. Dat zo’n gebouw waarin is gevierd, gedoopt, getrouwd en gerouwd moet sluiten om vervolgens een heel andere bestemming te krijgen, kan voor gemengde gevoelens zorgen. En dat geldt ook voor veel niet-gelovigen: in dorpen en wijken zijn de kerkgebouwen vaak centrale, horizonbepalende gebouwen die op de een of andere manier bij de gemeenschap horen. Kerken zijn eigenlijk een beetje van iedereen. Juist daarom is het goed dat het vaak lukt om een kerk een nieuwe functie te geven. Want daarmee blijven ze behouden. En dat gaat iedereen aan. Waar kerksluiting, leegstand en moeizame herbestemming voorheen werd beschouwd als een probleem van de kerken, wordt het nu terecht steeds meer gezien als een probleem van de hele samenleving. Het in stand houden van kerken op centrale plekken, terwijl ze daarbij een rol voor de gemeenschap blijven vervullen, kan sterk bijdragen aan de leefbaarheid in dorpen en wijken.

Het is daarom goed dat gemeenten en provincies zich actiever gaan bezighouden met hun religieus erfgoed. Het grootste deel van de herbestemde kerken heeft een culturele of maatschappelijke functie gekregen. Dat is goed nieuws, en het zou heel wat waard zijn als bij verdere herbestemmingen een van die functies de eerste voorkeur krijgt. Daar is de gemeenschap bij gebaat.

Het staat wel vast dat er in de komende jaren nog vele honderden kerken hun deuren zullen moeten sluiten. Niet voor elke kerk zal een nieuwe bestemming gevonden kunnen worden. Over de aard van de herbestemming valt natuurlijk te discussiëren, maar laat daarbij het nut voor de gemeenschap vooropstaan. Maar ook zonder dat nut voor de gemeenschap: kijk nog eens naar die foto’s in Trouw. Het is echt geen ramp als er af en toe eens een kerk moet worden gesloopt, maar het zou toch zeer te betreuren zijn als die prachtige ­Clemenskerk niet meer zou bestaan?

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden