Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Mag de overheid bepalen wat op ons bord ligt?

Opinie

Monic Slingerland

Monic Slingerland © Trouw
De vraag van Monic

Hoe vrij we ook zijn, de overheid bepaalt ons gedrag op vele momenten van de dag.

Dat gaat ongemerkt, liever gezegd, ik ben me er niet elke keer bewust van dat ik aan regels en wetten voldoe wanneer ik bijvoorbeeld voor een rood verkeerslicht stop, of bij het afrekenen van benzine de helft van het bedrag aan accijns betaal. Of, een prettige omstandigheid, dat ik in een café of restaurant nooit meer naast rokers zit.

Lees verder na de advertentie

Dan is er nu het advies van de Raad voor de leefomgeving en infrastructuur. Nederlanders moeten minder vlees, zuivel en eieren eten, meent de RLI, die de overheid adviseert. Nederland wil de doelstelling van het Klimaatakkoord van Parijs halen. De productie en consumptie van voeding zorgt voor een substantieel deel van de uitstoot van broeikasgassen. 

Minderen is daarom niet alleen wenselijk, maar hard nodig. De Raad adviseerde daarom minister Carola Schouten (landbouw) en staatssecretaris Paul Blokhuis (volksgezondheid) om de consument te verleiden tot het minderen van de vleesconsumptie.

Is het tijd voor de vleestaks? Of voor het gratis uitdelen van vlees­ver­van­gers?

Verleiden klinkt onschuldig, aantrekkelijk zelfs. Natuurlijk willen we verleid worden. De vraag is alleen, op welke manier. Is het tijd voor de vleestaks? Of voor het gratis uitdelen van vleesvervangers, op woensdag gehaktdag bijvoorbeeld? Verleiden lijkt me bij nader inzien een misleidende term, met het oog op de dwingende noodzaak van gedragsverandering. Verbieden is meer van toepassing.

Flexibiliteit

Het rookverbod laat zien hoe lang de weg kan zijn van advies en waarschuwing naar een echte maatregel. Tientallen jaren. Dus een directe overheidsbemoeienis met onze vleesconsumptie is nog niet volgende week aan de orde. Maar het rookverbod heeft ook laten zien dat wat door velen ondenkbaar werd geacht, toch werkelijkheid kan worden.

Tegen een rookverbod is lang en hevig geprotesteerd. En nu is het zo goed als vanzelfsprekend dat openbare ruimtes, ook treinen en vliegtuigen, rookvrij zijn. Zo makkelijk zijn mensen kennelijk in staat zich aan te passen en zich neer te leggen bij een opgelegde situatie. Met een beroep op diezelfde flexibiliteit zou de overheid ook paal en perk kunnen gaan stellen aan de consumptie van vlees. 

Komen in een soort dictatuur terecht, waarbij de overheid bepaalt wat er op ons bord ligt?

Maar anders dan bij roken, waarbij het een kwestie is van de niet-rokers ruimte gunnen en beschermen tegen de schade door rokers, gaat het nu om een gedeeld belang. Als we maar doorgaan met eten wat we gewend zijn zal iedereen daar schade van ondervinden, door veranderingen in het klimaat. Tenminste, dat is de sombere verwachting. 

Dat pleit voor een van overheidswege gestuurde vermindering van de consumptie van vlees, zuivel en eieren. Of gaat dat nu net te ver? Komen we dan in een soort dictatuur terecht, waarbij de overheid bepaalt wat er op ons bord ligt? Persoonlijk ben ik niet gehecht aan vaak vlees eten. Een wrap met kidneybonen vind ik net zo lekker. Maar de kwestie heeft ook een principiële kant. Hoe ver mag de overheid ingrijpen in ons dagelijks leven?

Wat vindt u: mag de overheid bepalen wat wel en niet op ons bord ligt?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Lees ook

Een vleestaks zou een wereldwijd unicum zijn, maar het is het experiment waard schrijft de hoofdredactie van Trouw in een commentaar.

Nederlanders zullen hun eetgewoonten drastisch moeten aanpassen om de uitstoot van schadelijke broeikasgassen tegen te gaan. De regering moet daar maatregelen voor nemen, zegt haar eigen adviesraad.

Ja, we weten het nu wel, denkt u misschien bij het advies van de Raad voor de Leefomgeving: minder vlees eten, meer groente. Waarom is het dan zo moeilijk?

En bekijk hier het dossier met eerdere vragen van chef opinie Monic Slingerland

Deel dit artikel

Is het tijd voor de vleestaks? Of voor het gratis uitdelen van vlees­ver­van­gers?

Komen in een soort dictatuur terecht, waarbij de overheid bepaalt wat er op ons bord ligt?