null Beeld

CommentaarFranse parlementsverkiezingen

Macron liet de onvrede groeien die hij beloofde te bestrijden

Redactie Trouw

Kort nadat de Franse kiezers president Macron een tweede termijn hadden gegund, ontnamen ze hem veel van zijn slagkracht. Macron kan na de parlementsverkiezingen niet meer op een meerderheid rekenen door de flinke winst van populistisch links, onder aanvoering van Jean-Luc Mélenchon, en extreem-rechts, onder aanvoering van Marine Le Pen.

Het is een les in nederigheid voor Macron, die tot nu toe kon rekenen op de instemming van een gedwee parlement. Met zijn directieve regeerstijl verdiende hij de bijnaam Jupiter. Nu zal Jupiter van de Olympus moeten afdalen, en op zoek moeten naar meerderheden in het parlement. Misschien kan hij zijn licht eens opsteken bij Mark Rutte, die al jarenlang niets anders doet.

Nu heeft Frankrijk een ander stelsel dan Nederland, en het sluiten van compromissen zit er minder in de politieke cultuur. In de reacties overheerste dan ook de angst voor politieke verlamming. Frankrijk heeft eerdere periodes van cohabitation gekend en overleefd, maar nu lijken weinig andere partijen bereid om Macron tegemoet te komen.

Onder Macron groeide de onvrede

Dat mag Macron zichzelf aanrekenen, want inhoudelijk valt er echt wel samen te werken. Bijvoorbeeld met de conservatieve Les Républicains. Of er ook over links meerderheden te vinden zijn, is nog de vraag – Mélenchon lijkt niet happig. Maar het valt wel te hopen dat het signaal van linkse kiezers verstaan wordt. Twee keer deden ze hun neus dicht, en stemden ze op Macron, om te voorkomen dat Marine Le Pen president zou worden.

Ze werden ervoor ‘beloond’ met een president die in de praktijk steeds verder naar rechts trok. Daardoor voelden veel kiezers zich nauwelijks meer vertegenwoordigd en kon cynisme over de politiek groeien. Als Macron hoopte dat hij met die koers het RN van Le Pen de wind uit de zeilen zou nemen, dan is dat nu ook officieel mislukt: het RN heeft er nog nooit zo goed voorgestaan. De partij vertienvoudigde het zetelaantal en lijkt zich definitief te nestelen in de politieke orde.

Zo groeide onder Macron de onvrede die hij bij zijn aantreden in 2017 juist had beloofd te bestrijden. In de praktijk heeft Macron, bijvoorbeeld toen hij geconfronteerd werd met de politiek lastig plaatsbare gele hesjes-beweging, daar nooit een ander antwoord op gevonden dan een vanuit de hoogte opgelegde technocratische koers van economische hervormingen. Hij leek daarbij in te calculeren dat Franse kiezers hem uiteindelijk toch als het beste alternatief voor Le Pen zouden zien. Dat maakte hem in de ogen van kiezers nog arroganter.

Maar populistische onvrede, zo is de belangrijkste les van deze verkiezingen, laat zich dus niet met bestuurlijke arrogantie bestrijden. Hopelijk trekt Macron er lering uit.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden