Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Maarten van der Weijden doet een beroep op onze verbeelding om te leren begrijpen wat opoffering is

Opinie

Abdelkader Benali

Abdelkader Benali © Maartje Geels
Column

Ik reis naar de Verenigde Staten om samen met een groepje denkers nieuwe creatieve leiders te vinden die de uitdagingen van deze tijd het hoofd kunnen bieden. 

De Zweedse denktank Tällberg legt ons in de watten. De campus van de eliteschool waar we bijeenkomen, is twee uur rijden van New York, in de staat Connecticut. De zoon van Trump heeft hier nog gestudeerd. Zo ver het oog reikt alleen maar golfbanen en voetbalvelden. Lakeville, want daar ben ik, is een van de welvarendste gebieden van de Verenigde Staten.

Lees verder na de advertentie
Het charisma van een leider gaat gehuld in het zwart van het water en het zwart van de Friese nacht

We trappen af met een openingsdiner met een aantal rijke Amerikanen die de organisatie steunen. Trump is het gespreksonderwerp. De Amerikaanse genodigden lijken allemaal een keer met hem gedineerd te hebben.

Rode draad in zijn handelen is dat hij altijd over zichzelf aan het praten was. Altijd. Oeverloos. Geen talent voor empathie. De vroegtijdige dood van zijn alcoholische broer wordt betreurd. Fred was zacht, empathischer. Was Fred blijven leven, dan had hij wellicht een corrigerende invloed kunnen hebben op de wereldleider. Het valt stil aan tafel. Arme Fred. Arm Amerika.

De volgende dagen gaan we aan het werk. In twee groepjes bespreken we de nominaties.

Idealistische verkooptrucjes

Een jonge Afrikaanse leider zet zich in voor de slachtoffers van de oorlog in zijn land. In de YouTube-filmpjes die we van hem zien, lijkt het vooral om zijn meerdere eer en glorie te gaan. Onder zijn naam staat: 'genomineerd voor de Nobelprijs voor de Vrede'. Iedereen kan iedereen nomineren voor de Nobelprijs. Hoe meer ik over de genomineerden lees, hoe meer ik de idealistische verkooptrucjes begin te doorzien. Ik verzucht dat ik een leider met echt charisma wil.

De secretaris, een Amerikaan die al jaren in Nederland woont en over leiderschap heeft geschreven, zegt: "Nederland is het land waar het meest naar James Bond wordt gekeken. Jullie willen iemand met charisma, omdat het jullie eraan ontbreekt. Charisma is in Nederland taboe."

Het bericht komt binnen dat een leider van de oude stempel is overleden. Kofi Annan. Altijd bezig met coalities smeden, mensen bij elkaar brengen, de ingang naar de dialoog zoeken. Een aantal mensen in de jury heeft Annan persoonlijk gekend. Het is weer stil.

Drie levens

Terwijl wij vergaderen, begint een Nederlandse overlever van kanker aan een slopende zwemtocht naar elf Friese steden. Maarten van der Weijden.

"Al mijn gedachten gaan naar die drie dagen. Ik ben bezeten, zenuwachtig, geen leuke man, geen toffe vader", zegt hij in een interview. Dat hij kanker heeft overleefd, ziet hij als puur geluk. Hij zwemt in dikke bonustijd. 

Wie idealen najaagt, zie ik bij de genomineerden en bij Van der Weijden, heeft altijd haast. Moet door. De drang om verder te komen grenst aan het maniakale. Veel van de genomineerden zijn piepjong en lijken toch al drie levens te hebben geleid. Ze stralen uit dat niets onmogelijk is.

Opoffering

Tijdens die tweehonderd kilometer zwemmen gaat het gezicht en een deel van het lichaam verborgen in het water. Wij toeschouwers kunnen niet zien wat daar gebeurt. We moeten het onszelf voorstellen. Tweehonderd kilometer is een paar dagen zwemmen, aan ons de uitdaging om daar helemaal in mee te gaan. 

Maarten van der Weijden doet een beroep op onze verbeelding om te leren begrijpen wat opoffering is. Het charisma van een leider gaat gehuld in het zwart van het water en het zwart van de Friese nacht. De boodschap komt aan.

Ik vlieg terug naar huis. De jetlag kleedt me uit. Van leiderschap weet ik weer wat minder, ik word elk jaar onwetender. Ik kijk naar de zwemmer. En wou dat ik zoveel kon opofferen.

Abdelkader Benali (1975) is schrijver. In 1996 debuteerde hij met Bruiloft aan Zee, in 2003 won hij de Libris Literatuur Prijs voor zijn roman De Langverwachte. Om de week schrijft hij voor Trouw een column, u kunt ze hier teruglezen.

Lees ook:

Toeschouwers in Dokkum: ‘Wat Maarten heeft gedaan, is niet menselijk’

Maarten van der Weijden stopte, doorgaan was onverantwoord. In de steden, de dorpen, de niemandslanden ertussen, overal zwol de Maartenmania aan tot Elfstedentochtproporties. Zo ook in Dokkum, de eerste stad waar de zwemheld niet meer langskwam. Trouw vroeg er vier toeschouwers naar hun motieven.

Deel dit artikel

Het charisma van een leider gaat gehuld in het zwart van het water en het zwart van de Friese nacht