Beeld Trouw

ColumnJamal Ouariachi

Maar weinigen lijken om het monument te geven dat onze taal is

Op een borrel sprak ik een collega-schrijver die als lerares Nederlands werkt op een vmbo-school. Ze vertelde dat er, zacht gezegd, weinig animo voor het vak was, terwijl met name de lees- en schrijfvaardigheden van de leerlingen ontstellend beroerd waren. “Ze willen allemaal ondernemer worden en heel veel geld verdienen.” Ik moest lachen, omdat die ondernemertjes in spe straks dus tonnen kwijt gaan raken aan communicatieadviseurs en tekstschrijvers.

De desinteresse voor het vak Nederlands beperkt zich niet tot vmbo-leerlingen. Vorig jaar publiceerde de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW) op verzoek van minister Van Engelshoven een advies over de studie neerlandistiek. ‘In de afgelopen tien jaar’, stelt het advies, ‘is het aantal studenten neerlandistiek met twee derde gedaald’. Er zijn in het hele land nog maar vijf volledige opleidingen neerlandistiek over. De KNAW deed een aantal aanbevelingen om het vak Nederlands op middelbare scholen aantrekkelijker te maken en de bestaande vijf universitaire opleidingen neerlandistiek te behouden en te versterken.

Zoek het zelf maar uit

Begin deze maand reageerde de minister op het advies in een brief aan de Tweede Kamer. Zij onderschrijft daarin zo’n beetje alle constateringen en adviezen van de KNAW, maar haar reactie luidt, vrij vertaald naar normalemensen-Nederlands: zoek het zelf maar uit. Weliswaar zegt ze één ton toe om een plan van aanpak op te stellen, maar dat dient zich ook te richten op de studies Fries, Frans en Duits, waar soortgelijke problemen spelen.

Dat is dus de Nederlandse taal – het fundament onze cultuur – de minister van onderwijs, cultuur en wetenschappen waard: honderdduizend euro. Een fooi. Op Neerlandistiek.nl reageerde hoogleraar Nederlands Marc van Oostendorp furieus. Over het bedrag schreef hij: ‘Bovendien was die honderdduizend euro eind vorig jaar al gevraagd in een door de Tweede Kamer gesteunde motie van CDA’er Harry van der Molen. Alleen was er toen nog wel sprake van dat dit geld alleen voor de neerlandistiek zou zijn.’

Hysterie in schrijversland 

Kortom: van deze minister moet de neerlandistiek het niet hebben. Van wie eigenlijk nog wel? Tot mijn telkens hernieuwde verbazing hebben zelfs een hoop Nederlandse auteurs een hekel aan taal- en literatuurwetenschappers. Ik herinner me de massale hysterie in schrijversland toen hoogleraar Nederlandse letterkunde Thomas Vaessens zijn boekje ‘De revanche van de roman’ publiceerde. En begin dit jaar nog konden we Özcan Akyol in zijn boekenweekessay een dolk zien steken in de rug van de studie Nederlands, die hij zelf nooit afmaakte. ‘Als ik tegenwoordig scholen bezoek, om jongeren als een moderne evangelist aan het lezen te krijgen, raad ik ze vooral aan om geen Nederlands te studeren.’

Dreigt een standbeeld van een massamoordenaar te verdwijnen, dan schreeuwen Nederlanders moord en brand. Maar het monument dat onze taal is en het wetenschappelijke onderzoek daarnaar – daar lijken maar weinigen werkelijk om te geven.

Schrijver Jamal Ouariachi vervangt deze zomer columnist Stevo Akkerman. Lees hier eerdere columns van Ouariachi terug.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden