OpinieBevolkingsgroei

Maak nu echt werk van beperking bevolkingsgroei

Wie als individu besluit geen kinderen te nemen vanwege het klimaatprobleem, draagt weinig bij aan een oplossing, aldus lezer Pier Bergsma. De overheid kan veel meer bereiken door de kinderbijslag te verminderen en milieubelasting vanaf het derde kind in te voeren. 

We hebben de recente film ‘A life on our planet’ van David Attenborough niet nodig om te weten hoe de zaken erbij staan: beroerd en het wordt steeds erger. Hadden we ooit een geologische periode als het Carboon, we leven nu in het Antropoceen, een tijdperk waarin de mens van beslissende invloed is op de ontwikkeling van de planeet. Dieren en planten passen zich aan hun omgeving aan. Vooral sinds de industriële revolutie past het zoogdier mens niet zichzelf aan de omgeving aan, maar past het juist de omgeving aan zichzelf aan. De in het Carboon gevormde fossiele brandstoffen als gas, olie en steenkool hebben de mens veel mogelijkheden gegeven. Met alle gevolgen van dien.

Betweters

Met uitzondering van een enkele dwaas maken we ons allemaal zorgen. Want wat zal de klimaatverandering voor het leven op aarde en voor onze kleinkinderen gaan betekenen? De belangrijkste vraag is daarbij: wat moeten we doen?

Zo langzamerhand heb ik genoeg van al die betweters die tegen windmolens (het uitzicht, de vogels), zonnepanelen (het landschap), gaswinning (verzakkende bodem) steenkool (CO2 en gevaarlijke mijnen) of houtkachels (de rook van de buurman) zijn. Net als de tegenstanders van kernenergie (daarmee haal je de duivel in huis). Al die critici komen namelijk niet met een oplossing.

Kerncentrales hadden de oplossing kunnen zijn. Maar daar is het nu misschien te laat voor, want ze staan er morgen nog niet. De regering probeert ons wijs te maken dat we zelf veel kunnen doen. Maar individuele inspanningen, hoe goed bedoeld ook, kunnen niet de oplossing zijn.

Wat dan wel? In 1972 werd een Staatscommissie ingesteld die tot taak had een rapport uit te brengen over de bevolkingsontwikkeling. Het rapport ‘Bevolking en welzijn in Nederland’ werd op 25 januari 1977 aangeboden aan de minister van volksgezondheid en milieuhygiëne. We hadden in het jaar daarvoor bijna veertien miljoen mensen in ons land. Het rapport schetst uitvoerig hoe de bevolkingsgroei zich kan ontwikkelen en wat de overheid kan doen. In 1978 verscheen onder de titel ‘Minder mensen, meer welzijn?’ een publieksversie van het rapport.

Wat mij betreft had dat vraagteken er niet bij gehoeven. En ik ben niet de enige, want de belangrijkste aanbevelingen van het rapport waren om te streven naar een nagenoeg even groot blijvende bevolking en om in een internationaal kader te pleiten voor een beperking van de bevolkingsgroei.

Doemscenario’s

Vijftig jaar later vraag ik me af wat er met dit rapport is gedaan. We leven ondertussen met meer dan 17 miljoen mensen in een overbevolkt land op overvolle wegen, met te weinig huizen. Om het over doemscenario’s voor de nabije toekomst maar niet te hebben.

Wat we nodig hebben, is een krachtdadige overheid die een voor iedereen duidelijke bevolkingspolitiek voert, zodat we niet afhankelijk zijn van enkelingen die afzien van het krijgen van kinderen.

Het maakt echt niet uit of een individuele burger besluit om geen kinderen te nemen of zijn krop sla zonder plastic verpakking in de fietstas mee naar huis te nemen. Kinderbijslag voor het eerste kind moet gehandhaafd blijven, maar vanaf het tweede kind moet de toelage verdwijnen, terwijl vanaf het derde kind een oplopende milieubelasting moet worden ingevoerd.

Natuurlijk stuiten zulke maatregelen op grote weerstand, luierfabrikanten zullen protesteren en zij niet als enigen. Daarnaast moet de overheid linksom of rechtsom een uiterst restrictief immigratiebeleid gaan voeren.

Opvang voor een klein aantal vluchtelingen zal mogelijk moeten blijven. Nog belangrijker: op de Verenigde Naties rust de taak om wereldwijd een bevolkingsbeperking krachtig te stimuleren. Alleen als dat lukt, is er nog hoop.

Lees ook:

Nee lieve omgeving, in deze wereld willen wij geen kind

Eind jaren zeventig was het de neutronenbom, nu is het de vrees voor klimaatverandering: jonge stellen kiezen ervoor om, zoals ze dat noemen, kindvrij te zijn. ‘Ik vertel lang niet altijd waarom we geen gezin willen, want ik krijg het gevoel dat ik iets doe wat niet hoort.’

Harry en Meghan willen maar twee kinderen vanwege het klimaat: zin of onzin?

Een kind krijgen vergroot je ecologische voetafdruk aanzienlijk. Is dat een reden om minder kinderen te krijgen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden