OpinieCommentaar

Maak haast met een gebaar naar Hawija

Weinig ministers overleven in een half jaar tijd drie moties van wantrouwen. Minister Ank Bijleveld van defensie deed het, in debatten over de bomaanval op Hawija. Steen des aanstoots van de Tweede Kamer is telkens weer de wijze waarop haar ministerie informatie verstrekt, of liever niet of te weinig verstrekt. Een uiterst pijnlijke discussie, omdat het gaat over een militaire missie, de inzet van Nederlandse militairen en alles wat helaas gruwelijk mis kan gaan in een oorlog.

Een half jaar geleden was het moment geweest om conclusies te trekken uit het wantrouwen van de Kamer en op te stappen. Deze week bleek dat een iets ruimere meerderheid van de Kamer gelooft dat Bijleveld – hoe bescheiden ook – de weg naar boven heeft gevonden. Maar het is nu erop of eronder voor haar. Ook deze week wist ze in het debat niet die bureaucratische grauwsluier van haar bescheiden toezeggingen weg te trekken.

Helaas hadden minister én Kamer in het debat vooral aandacht voor de meer technische aspecten van de aanval. Zo bleek dat Nederland niet over alle informatie beschikte, op grond waarvan de F16’s in 2015 hun bommen boven Hawija dropten, met tientallen burgerdoden tot gevolg. Deze zwakke inlichtingenpositie van Nederland is zorgelijk. Bijleveld moet zich ook zeker sterk maken die te verbeteren bij toekomstige missies. In het grote geheel valt het echter niet deze minister aan te wrijven, zolang ze de Kamer tenminste tijdig informeert.

Overlevenden moeten zichzelf redden

Onderbelicht in het debat bleven de slachtoffers en nabestaanden, en de compensatie die hen toekomt. Het volstrekte gebrek aan haast dat het ministerie tentoonspreidt richting hen baart zorgen. Al vijf jaar hebben de overlevenden en gewonden zichzelf moeten redden, in de steek gelaten door hun eigen overheid maar zeker ook door de Nederlandse. Zelfs het enige slachtoffer dat toevallig met zijn gezin als vluchteling in Nederland belandde, heeft nog nooit een ambtenaar van Defensie gesproken.

De Kamer heeft Bijleveld meermalen gevraagd haast te maken. Desnoods met een humanitair gebaar voor deze getroffen regio in Irak. Telkens weer verwees Nederland naar anderen die verantwoordelijk zouden zijn voor het afhandelen van schade. Nu dreigt opnieuw een rechtszaak van slachtoffers tegen de overheid, een proces zoals we eerder zagen in de kwesties Rawagede of Srebrenica. Laat het dit keer niet zover komen dat de rechter uiteindelijk moet beslissen. Dat is ook in het licht van de inspanningen die andere bondgenoten wel maken richting burgerslachtoffers, niet te verteren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden