CommentaarVervolging

Maak ecocide internationaal juridisch strafbaar

Al sinds de jaren zeventig wordt in kringen van juristen gediscussieerd over de wenselijkheid om grootschalige milieumisdrijven (ecocide) onder het internationaal recht aan te pakken. Dat is een goed idee, waarvoor zij alle politieke steun verdienen. De discussie begon destijds door Agent Orange, het ontbladeringsmiddel waarmee de VS in de Vietnamoorlog de Vietcong bestookte en en passant het ecosysteem van Vietnam zwaar beschadigde. Sindsdien passeerden legio voorbeelden van grootschalige vernietiging van biodiversiteit, veroorzaakt door menselijk handelen, al dan niet met opzet. Het kappen van oerbossen of Amazonewouden bijvoorbeeld. 

Ook olierampen, veroorzaakt door een gezonken tanker of een olieplatform in problemen, zijn een enorme aanslag op ecosystemen. Bij deze vormen van ecocide gaan de verantwoordelijken te gemakkelijk vrijuit. Bijvoorbeeld omdat het land waarin zo’n misdrijf plaatsvindt, een te zwak rechtssysteem heeft om over te gaan tot effectieve vervolging. Bedrijven kunnen zo vrijwel ongestraft hun gang gaan.

Het is daarom een gemiste kans dat eind jaren negentig, na tientallen jaren discussie over de vervolging van milieumisdrijven, het niet is gelukt grote milieumisdrijven op te nemen in het Statuut van Rome, op basis waarvan het Internationaal Strafhof in Den Haag is opgericht. Belangrijke VN-lidstaten als de VS, Frankrijk, België, het Verenigd Koninkrijk maar ook Nederland blokkeerden dat, om uiteenlopende redenen.

Miljoen soorten op uitsterven

Een team van juristen – rechters, hoogleraren en advocaten – uit binnen- en buitenland probeert deze fout alsnog te herstellen, onder andere door te formuleren wat nu precies onder ecocide verstaan moet worden. De naam ‘ecocide’ is ongemakkelijk en oogt activistisch, omdat het de moord op ecosystemen gelijk lijkt te stellen aan de moord op mensen. Toch, passend is hij wel, omdat grootschalige vernietiging van ecosystemen de mensheid niet ongemoeid zal laten.

De internationale juridische beweging om ecocide alsnog internationaal strafbaar te maken, lijkt meer dan ooit de wind in de zeilen te hebben. Prominenten als de paus, een keur van wetenschappers maar ook steeds meer burgers vinden het de hoogste tijd dat deze leemte van het juridisch systeem eindelijk wordt gedicht. Vooral politici aarzelen, bang de belangen van het bedrijfsleven te schaden of bevriende lidstaten voor het hoofd te stoten. Maar de wetenschap dat inmiddels een miljoen soorten op uitsterven staan, dat het verlies aan biodiversiteit met het klimaatprobleem één van de grootste uitdagingen van de 21ste eeuw is, moet voldoende zijn om de enige juiste keuze te maken: ecocide moet zo snel mogelijk strafbaar worden onder het internationaal recht.

Lees ook: 

Hoe verdachten van misdrijven tegen de aarde vervolgd moeten worden

Het Internationaal Strafhof moet in de toekomst ecocide kunnen vervolgen net als nu genocide. Juristen formuleren nu het juridische kader voor ecocide.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden