Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Loopt het voortgezet onderwijs echt wel zo achter?

Opinie

Monic Slingerland

Monic Slingerland © Leo Lanser
Vraag van Monic

Het aloude dilemma tussen kennis en vaardigheden ligt deze dagen weer op tafel. De VO-raad, medeverantwoordelijk voor de kwaliteit van het voortgezet onderwijs, stelt dat de examens op middelbare scholen hopeloos achterlopen.

De samenleving vergt van jongeren andere dingen dan dat ze op een moment in het jaar, allemaal in een gymzaal gepropt, in stilte op papier antwoorden invullen op vragen naar hun kennis. Naast andere voorstellen voor verandering, zoals een examen op maat, stelt de VO-raad daarom voor het examen anders in te richten. Voorzitter Paul Rosenmöller pleitte er deze week voor meer nadruk te leggen op vaardigheden in plaats van op kennis. Want op dat gebied zouden het onderwijs en het examen niet meer aansluiten bij de eisen van de samenleving.

Lees verder na de advertentie

Die gymzaal-vorm stamt uit de jaren zestig en past niet meer in de 21ste eeuw, meent de raad. In de huidige vorm test het examen eigenlijk vooral of een leerling wel zo'n examen aankan. Vandaar het toenemend aantal speciale en dure examentrainingen. De uitslag van zo'n schoolexamen zegt daardoor maar weinig over het vermogen en de kansen van een leerlingen om het vervolgonderwijs goed door te komen en daarna passend werk te vinden.

Samenwerken

Is die sombere schets wel terecht? Vergeleken met eindexamenervaringen van zo'n veertig jaar geleden is er wel enige ontwikkeling te zien. Zo zijn de boekenlijsten voor Nederlands en ander talen veel korter dan destijds. Maar vooral is er het profielwerkstuk, dat paradepaardje waarbij er meestal samengewerkt wordt, al hoeft dat niet. Ieder die ooit een middelbare scholier in de buurt heeft meegemaakt kent het geklaag rond dat profielwerkstuk. Met twee of meer moeten de leerlingen samen iets neerzetten waarin ze laten zien wat ze kunnen. Altijd roept iemand dan dat die ander, of een van de anderen, zich er al te makkelijk vanaf maakt. Zulke leermomenten hadden we vroeger niet. Over vaardigheden gesproken.

Met mijn ervaring van het ouderwetse Mam­moet­wet-exa­men dat vooral gericht was op kennis en op ieder voor zich, vind ik dat samenwerken bij het pro­fiel­werk­stuk een sprong voorwaarts

Met mijn ervaring van het ouderwetse Mammoetwet-examen dat vooral gericht was op kennis en op ieder voor zich, vind ik dat samenwerken bij het profielwerkstuk een sprong voorwaarts.

Vaardigheden

Naast samenwerken zijn er natuurlijk andere vaardigheden nodig. Digitale vaardigheden bijvoorbeeld, en snel kunnen schakelen. En, steeds belangrijker, nepnieuws van echt nieuws kunnen onderscheiden. Ik vraag me wel af of dat soort zaken thuishoren in een schoolcurriculum. Jongeren van nu leren, net als jongeren van wat langer geleden, veel juist buiten school. Die zelf aangeleerde vaardigheden beklijven vaak goed.

De tegenstelling tussen kennis en vaardigheden vind ik niet helemaal terecht. Zonder kennis geen inzicht. Juist wanneer de snelle meningen ons om de oren vliegen en het nepnieuws tot grotere verschuivingen kan leiden, heb je kennis nodig. Wikipedia is een te mager en soms gekleurd vangnet.

Wat vindt u: moeten scholen aan leerlingen meer vaardigheden bijbrengen en minder inzetten op het examineren van kennis?

Stuur uw reactie van circa 150 woorden uiterlijk dinsdag 12 uur naar lezers@trouw.nl, voorzien van naam en adres. Een keuze uit de antwoorden verschijnt woensdag.

Bekijk hier het dossier met eerdere vragen van Monic Slingerland.

Deel dit artikel

Met mijn ervaring van het ouderwetse Mam­moet­wet-exa­men dat vooral gericht was op kennis en op ieder voor zich, vind ik dat samenwerken bij het pro­fiel­werk­stuk een sprong voorwaarts