Opinie Defensie

Loop niet achter Trump en zijn vredesmissie voor Afghanistan aan

Beeld Trouw

Nederland moet zijn eigen plan trekken om duurzame vrede te bevorderen in Afghanistan, meent Jorrit Kamminga, senior visiting fellow bij Instituut Clingendael

Trumps recente opmerking dat hij een plan op de plank heeft liggen waarin hij in een week tot tien dagen de oorlog zou kunnen winnen door tien miljoen Afghanen te doden (ruwweg een derde van de bevolking) is het zoveelste diplomatieke dieptepunt. Letterlijk zei hij dat dan Afghanistan van de aardbodem zou verdwijnen.

Analyse van de haalbaarheid van het plan doet hem eigenlijk te veel eer aan, maar laat ik het erop houden dat hij zo de oorlog niet zal winnen. Het doden van tien miljoen Afghanen is wellicht mogelijk in tien dagen. Detail: Je moet bereid zijn een groot kernwapen in te zetten tegen een land waarvan je zelf de regering in het zadel geholpen hebt en waar je de afgelopen 19 jaar zo’n 875 miljard euro in geïnvesteerd hebt.

Trump is Trump, maar ook de baas van de defensiemacht waar Nederland traditioneel een zeer nauwe band mee heeft. Nederland koopt graag Amerikaanse wapens en gevechtsvliegtuigen zoals de Joint Strike Fighter. Daarnaast vinden we onszelf binnen de Navo een belangrijke bondgenoot van de Amerikanen. Na 11 september 2001 aarzelde Nederland niet om de VS te steunen in hun strijd in Afghanistan tegen Al-­Qaida en het Taliban-regime dat de terroristische beweging onderdak bood.

We steunden vanaf 2001 de Amerikaanse operatie Enduring Freedom met fregatten, vliegtuigen en special forces. En later de International Security Assistance Force (ISAF) met belangrijke bijdragen in Kaboel, Baghlan, Uruzgan en Kunduz. Nu doen we met een bescheiden trainingsmissie in Mazar-e-Sharif in feite nog steeds mee met wat begon als reactie op terroristische aanslagen in de VS bijna twee decennia geleden.

We zijn zonder Europees leger nog steeds afhankelijk van Amerikaanse ondersteuning. In Afghanistan en elders kunnen we niet zonder hun transport- en verkenningsvliegtuigen en Amerikaanse boots on the ground. Maar dat betekent niet dat we op diplomatiek vlak achter hen aan moeten blijven lopen.

Toch blijft Nederland diplomatiek de kat uit de boom kijken. We steunen allerlei projecten die gericht zijn op vrede en veiligheid, maar we doen niet echt mee als er over vrede gepraat wordt. In maart dit jaar schreven drie betrokken ministers aan de Tweede Kamer dat ze het ‘door de VS gecreëerde momentum voor vrede in Afghanistan’ verwelkomen. Terwijl dit initiatief de Afghaanse regering volledig op een zijspoor zette en de Taliban op een voetstuk plaatste. Die voelen zich gesterkt in hun oppositie tegen de democratisch gekozen regering in Kaboel. Bovendien is Trump vooral geïnteresseerd in het terugtrekken van de Amerikaanse troepen.

Nieuw vredesproces

Nederland zou met Europese bondgenoten een eigen plan moeten trekken voor het ondersteunen van duurzame vrede in Afghanistan, zonder politieke sluiproutes en eigenbelangen. Duitsland zet zich nu (samen met Qatar) weliswaar in voor intra-Afghaanse vredesbesprekingen waar de Afghaanse regering wel van de partij is, maar het kwaad is al geschied omdat de VS het politieke raamwerk bepaald hebben.

Er is een nieuw vredesproces nodig waarbij vanaf het begin de Afghaanse bevolking en politiek breed vertegenwoordigd zijn. Trumps recente opmerkingen maken het een stuk makkelijker voor Nederland en Europese partners om een eigen koers te varen. Ook de Afghanen zullen dat weten te waarderen nu de samenwerking met Trump nog meer onder druk komt te staan.

Lees ook:
Afghanen zetten stap op weg naar vredesakkoord

De Taliban en Afghaanse politici hebben elkaar beloofd geen burgers meer te doden.

Het Koude Oorlog-denken is weer helemaal terug, en Europa kijkt verdeeld toe

Na de Koude Oorlog leek het denken in invloedssferen voorbij. Maar China, Rusland en de Verenigde Staten eisen inmiddels weer eigen machtszones op. Europa kijkt verdeeld toe.

Gaat het de Amerikanen nu dan echt lukken een vredesdeal te sluiten met de Taliban?

De Amerikanen proberen via vredesoverleg een terugtrekking uit Afghanistan te regelen. Ze opperen nu zelfs om samen met de Taliban op te trekken tegen IS. ‘De Taliban kennen het terrein.’

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden