Beeld Trouw

Commentaar

Logisch als het Rijk de finale afweging kan maken bij gaswinning

Het ministerie van economische zaken en klimaat in Den Haag had kennelijk even niet opgelet, en nu moet het de strijd uitvechten via de Raad van State. Daar trof het deze week de Friese gemeente Smallingerland. Die heeft met een wijziging in het bestemmingsplan verdere boringen naar gas in het buitengebied onmogelijk gemaakt. Het is de eerste keer dat het Rijk een gemeente voor de hoogste bestuursrechter daagt om gasboring af te dwingen.

Dat de gemeente de bestuurlijke trukendoos opentrekt valt wel te begrijpen. In Groningen is gebleken dat de landelijke overheid bij de gaswinning lang onzorgvuldig te werk is gegaan. De veiligheidsbelangen van bewoners kregen geen prioriteit, schade door bevingen als gevolg van gaswinning werd lang ontkend of gebagatelliseerd. En de vergoeding van schade is helemaal een drama, al lijkt daar nu eindelijk enig tempo in te komen.

Nu in Groningen de gaskraan dichter wordt gedraaid, neemt het belang van kleinere velden elders toe. Zolang Nederland nog niet van het gas af is, moet dat namelijk toch ergens vandaan komen – en import vanuit Rusland is om geopolitieke redenen niet aantrekkelijk. De geschiedenis in Groningen maakt burgers op die andere locaties echter wantrouwend over mogelijke gevolgen als bevingen en schade, en de gemeente Smallingerland heeft daarnaar gehandeld door nieuw seismologisch onderzoek in het buitengebied te blokkeren.

Kort door de bocht

Landelijk belang en lokale gevolgen botsen hier frontaal. Waarbij de gemeente erop wijst dat ze zich juist aansluit bij het landelijk beleid om de gaswinning te verminderen. Dat is goed bedacht, maar wel erg kort door de bocht, want landelijke verlaging kan best gepaard gaan met verhoging op locaties waar dat veilig kan. Maar juist dat oordeel over veiligheid wordt de landelijke overheid gezien de geschiedenis in Groningen niet toevertrouwd.

Toch is het logisch als het Rijk uiteindelijk de finale afweging kan maken. Zoals het ook afwegingen moet kunnen maken over de introductie van windmolens, de aanleg van wegen en spoorwegen en het beheer van natuurgebieden. Waarbij de gemeenten de steun van de rechter wel moeten krijgen als bij de afweging de belangen van betrokkenen geen recht is gedaan.

Dat is bijvoorbeeld gebeurd bij de stikstofuitspraak, de Raad van State concludeerde dat de methode van compenseren van stikstofuitstoot bij bouwprojecten gebaseerd was op drijfzand. Als de landelijke overheid bij nieuwe boringen in Smallingerland op vergelijkbaar lakse wijze omgaat met verplichtingen jegens bewoners en natuur, dan is het volstrekt terecht als die boringen door de Raad van State alsnog worden verboden.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden