Uw profiel is aangemaakt

U heeft een e-mail ontvangen met een activatielink. Vergeet niet binnen 24 uur uw profiel te activeren. Veel leesplezier!

Liquidaties horen niet bij rechtsstaat

Opinie

Trouw

De Iraanse leider Ayatollah Ali Khamenei houdt een toespraak in juni 2017. © REUTERS
Commentaar

De Europese Unie straft Iran met enkele milde financiële sancties gericht tegen de veiligheidsdiensten, omdat het land er van verdacht wordt in Nederland twee tegenstanders te hebben uitgeschakeld. Bovendien zou Iran in Frankrijk en Denemarken verantwoordelijk zijn voor mislukte aanslagen op tegenstanders.

De twee vermoorde Iraniërs in Nederland, Ahmad Mola Nissi en Mohammad Samadi, worden door het regime in Teheran ervan verdacht (mede)verantwoordelijk te zijn voor verschillende terroristische aanslagen in dat land, waarbij veel mensen omkwamen.

Lees verder na de advertentie

Iran staat er om bekend tegenstanders in het buitenland te liquideren. Dan is het ook niet meer dan terecht dat de Europese Unie Iran hiervoor ‘straft’, zoals eerder ook Rusland te maken kreeg met extra sancties vanwege moordaanslagen met gif vorig jaar op de dubbelspion Skripal en zijn dochter in Groot-Brittannië. Want in een Europese rechtsstaat bepaalt de rechter of iemand straf verdient en niet de willekeur van een particulier of van een vreemde mogendheid.

Iedereen, ook een land, moet zich aan de rechtsstaat houden. In dat verband moet Nederland zich nog wel afvragen hoe de twee van aanslagen verdachte Iraniërs in Nederland onderdak konden krijgen en of dat terecht was of niet.

De lijst met landen waarvan bekend is dat ze tegenstanders zonder proces in het buitenland ombrengen, is helaas lang

De lijst met landen waarvan bekend is dat ze tegenstanders zonder proces in het buitenland ombrengen, is helaas lang. Daarbij zijn bevriende naties als de VS, Frankrijk of Groot-Brittannië. De VS hebben sinds de aanslagen in 2001 op grote schaal islamitische terroristen uitgeschakeld, onder wie Osama bin Laden. Frankrijk blies in 1985 in Nieuw-Zeeland het Greenpeace-schip de Rainbow Warrior op, waarbij een dode viel, vanwege de protestacties tegen kernroeven. Andere landen die er om bekend staan tegenstanders uit te schakelen zijn Israël, Turkije en Saudi-Arabië. De lijst is langer.

Landen op wiens grondgebied een aanslag wordt gepleegd verzeilen vaak in een dilemma. Als de geopolitiek een rol gaat spelen, is de afloop vaak onbevredigend. De EU zal de Iran-deal om de atoomproeven in dat land af te bouwen niet in de waagschaal willen stellen. Ditzelfde gold voor Rusland, waarbij enerzijds de energieleveranties en anderzijds het in stand houden van enige vorm van politieke relatie, de zwaarte van de sancties beïnvloedden.

Aan een oorlogssituatie kan legitimiteit worden ontleend om een tegenstander uit te schakelen, waarop bijvoorbeeld Israël en de Verenigde Staten zich beroepen, maar uiteindelijk wordt hiermee de rechtsstaat met voeten getreden. Dat geldt voor alle landen, maar klemt des te meer in democratische rechtsstaten.

De mening van de krant, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren. Lees hier meer commentaren.

Lees ook

Veiligheidsdiensten moorden wel vaker, maar noemen dat liever niet zo

Nederlandse politici reageerden de afgelopen dagen geschokt op de mededeling van de regering dat Iran waarschijnlijk achter twee recente moorden in Nederland zat. En volgens Dick Schoof, directeur van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD), zijn de aanslagen ‘ongehoord’. Dat doet de vraag rijzen hoe gebruikelijk dit soort praktijken zijn.

De Iraanse geheime dienst vergeet nooit een dissident

Hoewel de beschuldigingen nog niet zijn onderbouwd met bewijzen en het Openbaar Ministerie de zaak nog onderzoekt, geldt de Iraanse geheime dienst als hoofdverdachte. Die heeft in het verleden wel vaker in het buitenland liquidaties uitgevoerd op dissidenten en militieleiders.

Deel dit artikel

De lijst met landen waarvan bekend is dat ze tegenstanders zonder proces in het buitenland ombrengen, is helaas lang