null Beeld

OpinieCommentaar

Links helpt de formatie uit het moeras, en dat werd tijd

Informateur Tjeenk Willink vatte het vijftien-urige vertrouwensdebat donderdag in de Tweede Kamer samen met het woord ‘ongemak’. Hoe nuttig en noodzakelijk het ook was dat de Haagse politici opnieuw een debat voerden over het geschonden vertrouwen naar aanleiding van de kabinetsnotulen, het was voor kiezers in het land vooral een bevreemdende ervaring.

Want nog geen vijf weken geleden hadden 150 nieuwe Kamerleden juist het vertrouwen van hun kiezers gekregen om de grote crisis op te lossen. Toch zijn we daar nog niet eens mee begonnen. Allerlei EU-landen presenteren al herstelplannen bij de Europese Commissie om miljarden uit het corona-herstelfonds te krijgen, maar in Nederland is zelfs nog geen begin van politieke discussie.

De tijd dringt. In het land zijn mensen met heel andere zaken bezig, benadrukte de informateur nog maar eens. Zoals met de vraag wanneer ze hun prik krijgen, of hun onderneming wel zal overleven, hoe de coronahulp verder gaat en wanneer jongeren hun normale leven weer kunnen oppakken. De spanningen tussen de partijen zitten echter al weken oplossingen in de weg.

Het land moet weer geregeerd worden

Er is goede reden te hopen dat de politieke verlamming nu is opgeheven. Weliswaar poogden Denk, PVV en FvD met de eenpersoonsfracties BIJ1 en BoerenBurgerBeweging donderdag opnieuw het vertrouwen in het demissionaire kabinet op te zeggen, maar dat kreeg onvoldoende steun. Het hielp dat het nu niet meer alleen om minister-president Mark Rutte ging, maar om alle ministers van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie.

Het debat was voor de bewindslieden en hun fractiewoordvoerders een balanceeract. Enerzijds moesten ze niet de gemaakte fouten in de toeslagenaffaire ontkennen of de huidige bestuurscultuur te veel verdedigen, waarin de Kamer te weinig tegenmacht kan uitoefenen. Anderzijds weigerden ze met alle kritiek van de oppositie mee te gaan. Premier Rutte en de ministers Hoekstra, Koolmees en Kaag hielden stevig vast aan hun eigen interpretatie van de notulen.

De cruciale rol om uit de politieke verlamming te komen lag bij de linkse partijen GroenLinks en PvdA. Zij waren tijdens het debat ook kritisch. Maar bij deze partijen was te merken dat zij tenminste een zekere verantwoordelijkheid voelden dat het land weer geregeerd moet worden.

GroenLinks en PvdA kwamen met een motie waarin de overheid wordt opgeroepen burgers niet meer met wantrouwen te behandelen, niet te discrimineren, meer openheid te betrachten, meer aandacht te geven aan uitvoering van beleid en de Kamer als tegenmacht te ‘koesteren’. Het leek op een bezweringsformule die door maar liefst veertien van de zeventien partijen ’s nachts werd omarmd, waarmee de formatie eindelijk uit het moeras is getrokken. En dat werd tijd.

Het commentaar is de mening van Trouw, verwoord door leden van de hoofdredactie en senior redacteuren.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden