OpinieCoronabeleid

Liever voorrang voor sociale grondrechten

In de strijd tegen corona botsen klassieke grondrechten met sociale grondrechten De overheid mag wel meer op sociale grondrechten inzetten, om het algemeen belang te dienen, vindt lezer Hans Akveld.

Bij beleidsbeslissingen rond corona spelen naast epidemiologische vaak ook juridische afwegingen. Dan gaat het mede over de relevante grondrechten. Naast de klassieke zijn er ook de sociale grondrechten. Klassieke grondrechten zoals het recht op lichamelijke integriteit, op godsdienstvrijheid en op privacy bieden individuele burgers een waarborg tegen inmenging door de overheid in hun levenssfeer.

Dat is anders bij sociale grondrechten, zoals het recht op gezondheidszorg, die juist een instructie voor de overheid inhouden zich in te zetten voor het algemeen belang. Geregeld doen zich botsingen voor tussen de verschillende grondrechten. Dan is de vraag welk recht voorrang krijgt.

Al heel vroeg in de coronacrisis zien we die botsing terug bij de discussie over het voorschrijven van het dragen van mondkapjes in de openbare ruimte. Justitie benadrukte dat het recht op integriteit van het individu die maatregel in de weg stond en dat er eerst een wettelijke voorziening moest komen. En dat was zó moeilijk dat het meer dan een half jaar moest duren.

Bizar argument

Ook bij de vraag of kerken in tijden van corona meer mensen mogen toelaten dan elders is toegestaan, speelde die botsing. Vanwege het recht op godsdienstvrijheid werd niet gekozen voor het opleggen van beperkingen. Het argument van Grapperhaus dat de overheid geen kerkgebouwen mag betreden, sneed geen hout. Een gehoord bizar argument was nog dat een kerk geen openbare ruimte is. Wellicht is de belangrijkste verklaring dat kerken nog altijd heilige huisjes zijn.

De kwestie speelde ook bij de vraag of bestuurders van zorginstellingen van hun medewerkers mogen verlangen te melden wanneer zij gevaccineerd zijn tegen Covid-19. Volksgezondheid achtte dit niet toegestaan onder verwijzing naar het recht op privacy. Daar staat wel tegenover dat gebruikers van zorg recht hebben op zo veilig mogelijke zorg. Dat betekent voor bestuurders dat zij moeten weten of zorgmedewerkers veilig kunnen worden ingezet. Niet uit te sluiten valt dat een zorgbestuurder aansprakelijk wordt gesteld wanneer medewerkers zijn ingezet die een zeker vermijdbaar risico betekenden en uiteindelijk mensen besmet hebben.

Te vanzelfsprekend lijken onze bewindslieden te kiezen voor het volgen van de klassieke grondrechten. Minder oog lijkt er te zijn voor de regel dat de overheid maatregelen treft ter bescherming van de gezondheid van iedereen.

Lees ook:   

Is een pandemie een noodsituatie? Woensdag doet de rechter uitspraak over mondkapjesplicht

Samen met een bewoner van de Amsterdamse Wallen, stond Viruswaarheid maandag voor de rechter. De protestgroep wil de veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland dwingen de tijdelijke mondkapjesplicht in de ban te doen.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden