Opinie

Lichtgewicht treinen zijn de oplossing voor stadsverdichting

Een tram rijdt over het spoor van de Randstadrail. Beeld ANP XTRA

Om meer openbaar vervoer in en rond de grote steden te realiseren zouden we moeten kiezen voor lichtere spoorverbindingen. Dat maakt het een stuk goedkoper, zegt Bart Been, lezer te Gouda.

De vier grote steden wensen meer en beter openbaar vervoer om de stadsverdichting op te vangen en nog meer verkeerscongestie te voorkomen. Die wensen samen zouden in de miljarden lopen. Geld dat er niet is omdat het Rijk de gelden uit het infrastructuurfonds al lang heeft verdeeld.

De vraag die dit oproept is waarom de aanleg van nieuw openbaar vervoer zo duur blijft. Het antwoord ligt voor een groot deel in het begrip 'lightrail'.

Veel recentelijk aangelegde metro- en sneltramlijnen zijn namelijk helemaal niet zo 'light'. Het zijn nagenoeg volwaardige spoorlijnen, op normaalspoor van 1435 millimeter, op een zwaar ballastbed, met uitgebreide seinstelsels en bovenleidingen, overwegen en uiteraard met stalen materieel dat per rijtuig vaak tientallen tonnen weegt.

Geen wonder dat dit op de vaak slappe bodem in het westen peperdure en soms zelfs onbeheersbare projecten worden. Innovatie van het stedelijke en regionale openbaar vervoer is er sinds de jaren zestig van de vorige eeuw nauwelijks geweest. Omdat er niet innovatief over gewichtsbesparing wordt gedacht, is bijvoorbeeld de broodnodige rechtstreekse railverbinding tussen de Utrechtse en Bredase regio nog steeds niet aangelegd. Hemelsbreed een dikke 60 kilometer, maar te duur.

Herdefinitie

Een herdefinitie van lightrail, letterlijk 'licht spoor', is nodig. Geen normaalspoor maar smalspoor, voertuigen die voornamelijk bestaan uit composietmaterialen, lichtere funderingstechnieken en eenvoudiger bovenleiding. Een maximum snelheid van 80 kilometer per uur volstaat meestal. Dat maakt het allemaal een stuk goedkoper. In Zwitserland, rail-land bij uitstek waar de vele bergtrajecten gewichtsbesparing noodzakelijk maken, is hierover heel veel kennis aanwezig. Maar ook de TU Delft kan hierin een kenniscentrum worden.

Daarnaast is het goed om de blik op Zuidoost-Azië te richten. In de snel groeiende steden daar worden doorgaans in hoog tempo nieuwe en hoogwaardige ov-systemen ontwikkeld. Veel minder stroperig dan bij ons het geval is. Dit ter ontlasting van de onvermijdelijke verkeerschaos. Soms zijn dat metrolijnen onder de grond, maar vaak ook op viaducten met geluidsschermen, monorails, kabelbanen, onbemande shuttles met geraffineerde automatisering. Doelmatige stations, zonder opsmuk. Innovatief denken waar de Nederlandse mobiliteitsexperts nog een puntje aan kunnen zuigen.

Lees ook:

Zonder nieuwe ov-lijnen slibt de stad dicht

Premier Rutte overlegt met de burgemeesters van de vier grote steden over de aanleg van ov-projecten. Wat zijn de prioriteiten en wie gaat dat betalen?

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden