OpinieVerkiezingen

‘Liberaal’ VVD-programma is een gevaar voor de rechtsstaat

Na mooie liberale woorden over de rechtsstaat volgde een VVD-programma dat de mensenrechten uitholt. Slecht nieuws voor iedereen, schrijft Amnesty-directeur Dagmar Oudshoorn.

‘Mijn land heeft ervaren hoe snel fundamentele vrijheden kunnen verdwijnen en hoe de rechtsstaat kan worden ondermijnd. Ik wil u waarschuwen om de rechtsstaat te koesteren en u oproepen in de aanloop naar uw verkiezingen in maart 2021 pal te staan voor mensenrechten.’ Dat schreef mijn Hongaarse collega Dávid Vig begin dit jaar aan de Nederlandse politieke partijen die hun verkiezingsprogramma’s schreven.

Op 4 november sprak VVD-minister Blok geëngageerd over het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM). Hij zei dat ‘democratische waarden geen halve beloften zijn die je doet als de zon schijnt, maar dat die er zijn om ons te beschermen als het stormt’. Woorden naar mijn hart. Helaas kon het contrast met het twee dagen later gepubliceerde VVD-conceptverkiezingsprogramma bijna niet groter zijn.

Geen toetsing meer

Zo wil de VVD een einde maken aan het toetsen van wetten aan het EVRM en andere mensenrechtenverdragen. Omdat rechters in Nederland ook niet mogen toetsen aan de Grondwet, zou dat betekenen dat burgers niet meer beschermd zijn tegen wetgeving die discriminerend is, of op een andere wijze mensenrechten schendt. Voor iedereen slecht nieuws en helemaal voor mensen die politiek even niet goed liggen, zoals minderheden.

Ook willen de liberalen internationale verdragen niet meer laten doorwerken in Nederlands recht. Pas als er Nederlandse wetten van gemaakt worden zouden ze geldig zijn. Daarmee ondergraaft de VVD het internationale recht, waaronder mensenrechten die burgers beschermen tegen machtsmisbruik.

Dat dit hard nodig is blijkt ook uit andere VVD-voorstellen, zoals de aantasting van het recht op asiel en het plan om inburgeraars apart te plaatsen in ‘integratielocaties’. Ook de vrijheid van religie wordt selectief uitgelegd, terwijl die vastligt in onze Grondwet. Zo stelt de VVD voor gemeenten de mogelijkheid te geven om gebedsoproepen te verbieden als die de integratie tegengaan.

Niet links of rechts

Mensenrechtenverdragen beschermen ons allemaal en het heeft decennia van bloed, zweet en tranen gekost om ertoe te komen. Mensenrechten zijn ook niet links of rechts, maar het fundament onder onze vrije samenleving. Met de keuze om het EVRM uit te hollen kiest de VVD de lijn van Forum voor Democratie en de PVV, die in 2017 voor een motie stemden om het EVRM op te zeggen. Ik hoop dat de VVD de waarschuwingen van mijn Hongaarse collega alsnog ter harte neemt.

Lees ook:

De VVD spreekt over de ‘rafelranden’ van het kapitalisme, en daar is over nagedacht

Liberalen die voor vrije markt zijn en toch pleiten voor een sterkere overheid. Dat vereist goede framing, schrijft Hans de Bruin.

Meer over

Wilt u iets delen met Trouw?

Tip hier onze journalisten

Op alle verhalen van Trouw rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@trouw.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden